X
تبلیغات
خانواده مهدوی - دوران بارداري

عفونت ادراري در طول دوران بارداري

 

عفونت ادراري چيست؟

اغلب افراد لفظ عفونت ادراري را به جاي لفظ عفونت مثانه كه نوعي عفونت باكتريائي است كه در مثانه ايجاد التهاب مي كند و اغلب با علائمي نظير احساس نياز به دفع مكرر ادرار و سوزش ادراري همراه است، بكار مي برند. اين حالت كه سيستيت نيز ناميده مي شود در بين خانم هاي 20 تا 50 ساله كه از نظر جنسي فعال هستند، نسبتاً شايع است.

البته باكتري مي تواند هر بخشي از دستگاه ادراري را آلوده سازد. دستگاه ادراري از كليه ها كه ادرار را ترشح مي كنند شروع مي شود و بصورت لوله هايي كه حالب خوانده مي شوند تا مثانه كشيده مي شود كه ادرار در آن جمع مي شود. دستگاه ادراري به پيشابراه ختم مي شود كه لوله كوتاهي است كه ادرار را به خارج از بدن مي برد.

وقتي باكتري هاي موجود در روده ها از راه ركتوم به پيشابراه برسد و از آنجا بالا رفته وارد مثانه شود، عفونت بوجود مي آيد. باكتريها مي توانند مثانه را آلوده كرده سيستيت ايجاد كنند و يا بدون آنكه علامتي ايجاد كنند، در آنجا تكثير يابند. در هر يك از اين موارد، باكتريها ممكن است از راه حالب بالا رفته و كليه ها را دچار عفونت سازند. عفونت كليه خطرناك است و ممكن است به زايمان زودرس يا ساير عوارض بيانجامد.

آيا بارداري احتمال ابتلا به عفونت ادراري را بالا مي برد؟

بارداري احتمال ابتلا به عفونت هر يك از بخش هاي دستگاه ادراري را بالا مي برد. مقادير زياد هورمون پروژسترون موجب شل شدن عضلات حالب و در نتيجه گشادتر شدن حالب مي شود. رحم در حال رشد مي تواند به حالب ها فشار وارد آورد و جريان ادرار را در داخل آنها با اختلال مواجه كرده سرعت آنرا كُند سازد. رشد جنين موجب فشار بر روي مثانه مي شود در نتيجه تخليه آن هنگام دفع كامل نخواهد بود. نتيجه نهايي اين اختلالات آن خواهد بود كه عبور ادرار در مسير دستگاه ادراري بيشتر طول مي كشد و باكتريها قبل از خروج از بدن زمان بيشتري براي تكثير در اختيار خواهند داشت. به همين دليل است كه پزشك در همان اولين نوبت معاينات دوران بارداري آزمايش ادرار درخواست مي كند، خواه شما علائم عفونت ادراري داشته باشيد يا خير. اگر اين تست اوليه منفي باشد احتمال بروز عفونت ادراري در طول دوران بارداري پائين خواهد بود. ولي اگر شما يكي از گروه 5 تا 7% خانم هايي باشيد كه باكتري در ادرارشان يافت مي شود، بايد براي برطرف كردن آن از آنتي بيوتيك استفاده كنيد. اگر اين نوع عفونت باكتريائي درمان نشود احتمال بروز عفونت كليه در دوران بارداري 30% است.

علائم سيستيت چيست؟

علائم عفونت مثانه (سيستيت) در خانم ها متفاوت است و ميتواند به شكل هاي زير بروز كند:

  • درد، ناراحتي و سوزش هنگام دفع ادرار (و احتمالاً هنگام مقاربت جنسي)
  • ناراحتي لگن يا درد قسمت تحتاني شكم (اغلب در قسمت فوقاني استخوان لگن)
  • افزايش دفعات دفع ادرار و احساس فشار و نياز به ادرار كردن به طور مكرر حتي زماني كه ميزان ادرار در مثانه بسيار كم است
  • ادرار بدبو
  • ادرار كدر
  • وجود خون در ادرار (اغلب با چشم غيرمسلح ديده نمي شود)

از آنجائيكه ميل زياد به دفع ادرار در دوران بارداري امري شايع محسوب مي شود ممكن است تشخيص قطعي سيستيت مشكل باشد بخصوص در مواردي كه علائم خفيف است. اگر شـما فكر مي كنيد كه ممكن است مبتلا به عفونت شده باشيد از پزشك خود بخواهيد تا درخواست آزمايش ادرار كند تا بتوان تشخيص قطعي داد. عفونت درمان نشده شما را در معرض خطر شديد عفونت كليه در دوران بارداري قرار ميدهد؛ بنابراين بسيار مهم است كه درمان به تأخير نيفتد.

علائم عفونت كليه چيست؟

علائـم انتـشـار عفونـت به كليه ها و اينكه شما نيازمند مراقبت هاي فوري پزشكي هستيد عبارتند از:

  • تب شديد، اغلب همراه لرز و تعريق
  • درد در قسمت تحتاني پشت يا پهلو درست زير دنده ها كه ممكن است يكطرفه يا دوطرفه باشد و احتمالاً درد شكم
  • تهوع و استفراغ
  • وجود چرك و خون در ادرار (ممكن است با چشم غيرمسلح ديده نشود)

علائم سيستيت نيز ممكن است در عفونت كليه ديده شود. عفونت كليه يكي از خطرناك ترين عوارض دوران بارداري است و ممكن است به زايمان زودرس يا ساير اختلالات بيانجامد؛ بنابراين شما بايد فوراً توسط پزشك ويزيت شده و تحت درمان قرار بگيريد.

ابتلا به عفونت ادراري در دوران بارداري چه درماني نياز دارد؟

اگر شما هنگام بارداري دچار سيستيت شويد و يا در اولين معاينه دوران بارداري باكتري در ادرار شما ديده شود بايد به مدت 7 تا 10 روز آنتي بيوتيك خوراكي دريافت كنيد. (بسياري از آنتي بيوتيك ها را ميتوان با اطمينان در دوران بارداري مصرف كرد). اگر علائم سيستيت داريد، احتمالاً با مصرف آنتي بيوتيك در عرض چند روز اين علائم برطرف خواهند شد ولي به هر حال ادامه يك دوره درمان بطور كامل بسيار ضروري است تا دستگاه ادراري از وجود باكتري پاك شود.

بعد از درمان بايد آزمايش ادرار را تكرار كنيد تا مشخص شود كه عفونت برطرف شده است. انجام كشت هاي مكرر ادرار با فواصل معين در تمام دوره بارداري امري الزامي است تا از عدم بازگشت عفونت اطميـنان حاصل شود. در 40% خانم هاي بـاردار كه دچـار عفونت ادراري مي شوند عفونت تكرار مي شود. به منظور پيشگيري از عود عفونت، در صورت تكرار عفونت مثانه، ممكن است آنتي بيوتيك بطور دائم و با يك دوز پائين تا زمان زايمان تجويز شود.

در صورت بروز عفونت كليه در دوران بارداري شما بايد بستري شويد و آنتي بيوتيك وريدي دريافت كنيد و از نظر علائم زايمان زودرس تحت نظر باشيد. پس از درمان بايد مرتباً آزمايش ادرار را تكرار كنيد و براي باقي مانده دوران بارداري تحت درمان با آنتي بيوتيك قرار گيريد زيرا شما همواره در معرض خطر عود عفونت كليه خواهيد بود.

چگونه ميتوان از عفونت ادراري پيشگيري كرد؟

براي پيشگيري از عفونت ادراري ميتوانيد اقدامات زير را بكار بنديد:

  • مقدار زيادي آب بنوشيد. روزانه حداقل 8 ليوان با گنجايش 240 سي سي آب بنوشيد.
  • هيچگاه احساس دفع ادرار را ناديده نگيريد و سعي كنيد هر بار مثانه را كاملاً خالي كنيد.
  • بعد از اجابت مزاج موضع را از جلو به عقب تميز كنيد تا از ورود باكتري هاي مدفوع به پيشابراه پيشگيري شود.
  • پيش از مقاربت جنسي و بعد از آن ادرار كنيد و دستگاه تناسلي را با آب و صابون ملايم بشوئيد.
  • عصاره شاتوت بنوشيد. مطالعات نشان داده اند كه آب عصاره شاتوت ميزان باكتريها را كاهش داده و از جايگزيني باكتري هاي جديد در دستگاه ادراري پيشگيري مي كند. (هرچند نوشيدن عصاره شاتوت عفونت ادراري را درمان نخواهد كرد و دقت كنيد كه اگر داراي علائم عفونت ادراري هستيد بايد به پزشك مراجعه كنيد و آنتي بيوتيك دريافت كنيد).
  • از فرآورده هاي بهداشتي مخصوص دستگاه تناسلي (اسپري يا پودر) و صابون هاي قوي خودداري كنيد زيرا پيشابراه و دستگاه تناسلي را تحريك مي كند و محيط كشت مناسبي براي رشد باكتريها خواهد بود. در دوران بارداري از دوش واژينال استفاده نكنيد.
  • لباس هاي زير خود را از نوع نخي انتخاب كنيد و از جوراب شلواري هايي كه قسمت بالاي آن نخي است استفاده كنيد.

 

مصرف دارو و ابتلا به عفونت‌ دردوران بارداري باعث بروزناشنوايي مي‌شود
يك جراح و متخصص گوش، حلق و بيني با اشاره به شيوع يك درصدي ناشنوايي و پنج درصدي اختلالات شنوايي در حد متوسط در جوامع بشري در ادامه مصرف دارو و ابتلا به برخي عفونت‌ها در دوران بارداري را در بروز ناشنوايي موثر برشمرد

دكترعلي اصغر شيرازي، در گفت وگو با ايسنا ، در آستانه 9 مهر روز جهاني ناشنوايان، علل ناشنوايي زير پنج سال را غالبا ارثي و مادرزادي دانست و افزود: شناسايي زودهنگام اختلالات شنوايي براي درمان مناسب تا حداكثر سن 6 ماهگي از اهميت فراواني برخوردار است. به نحوي كه در بسياري از جوامع با استفاده از شيوه‌هاي متعدد افراد پرخطر را غربالگري مي‌كنند.

اين عضو هيات علمي دانشگاه، در تشريح علل ناشنوايي با اشاره به اين كه گاهي ناشنوايي علامتي از يك سندرم به شمار مي‌رود، گفت: به عنوان مثال ناشنوايي به همراه اختلالات اسكلتي صورت و بدن، مشكلات كليوي، عصبي، چشم و غدد و به ويژه تيروييد ديده مي‌شود.

وي، بروز عفونت‌هايي چون سرخجه، توكسوپلاسموز، مصرف برخي آنتي بيوتيك‌ها، داروهاي ضد صرع و قلبي را در بروز ناشنوايي مادرزادي موثر برشمرد و يادآور شد: ناشنوايي ناشي از عوارض زايمان‌هاي سختي كه طي آن اكسيژن رساني به نوزاد دچار اختلال مي‌شود، زردي‌هاي شديد منجر به تخريب شنوايي و عفونت‌هاي دوران شيرخوارگي نظير مننژيت، سرخك، سرخجه است.

دكتر شيرازي، با بيان اين كه ناشنوايي پس از پنج سالگي متفاوت از دوران بزرگسالي نيست، افزود: برخي بيماري‌هاي ارثي در سنين بلوغ تظاهر مي‌يابند به عنوان مثال بيماري ارثي اتواسكلروز (سخت شدن استخوانچه‌هاي داخلي گوش) با شيوع بيشتر در بانوان و در هنگام بلوغ است.

اين جراح و متخصص گوش، حلق و بيني محيط‌هاي كاري پر سر و صدا چون فرودگاه، محيط‌هاي صنعتي و دريافت امواج صوتي بيش از حد مجاز (بيش از 85 دسي بل) را در بروز پديده ناشنوايي موثر دانست و يادآور شد: با افزايش سن و فرسودگي، فرسايش سلول، اعصاب شنوايي فرد به پيرگوشي هم مبتلا مي‌شود.

به گفته وي، استفاده نوجوانان از هدفون‌هاي با فركانس بالا در بروز اختلالات شنوايي موثر است.

دكتر شيرازي، در پايان با اشاره به بروز حالتي چون اوتيت سروزي يادآور شد: در اين وضعيت ماده سختي در پشت پرده گوش بدون درد ايجاد مي‌شود كه باعث كاهش نامحسوس شنوايي در كودك مي‌شود.
عفونت ادراري در زنان باردار باعث سقط جنين مي‌شود .

تغييرات فيزيولوژيك و آناتوميك دستگاه ادراري در دوران بارداري به گونه‌اي است كه عفونت‌هاي ساده و خفيف بدون علامت مي‌تواند عوارض شديد و پيچيده‌اي را براي مادر و جنين به وجود آورد.

دكتر نازلي فراهانچي برادران در گفت‌وگو با خبرنگار «بهداشت و درمان» ايسنا واحد علوم پزشكي ايران، درمورد تحقيق خود گفت: عفونت‌هاي ادراري يكي از شايع‌ترين مشكلات دوران بارداري است كه طيف وسيعي از علائم و نشانه‌ها از پيلونفريت (عفونت كليوي) در مادر و جنين يا وجود عفونت ادراري بدون علامت (باكتري اوري) را شامل مي‌شود.

وي با تاكيد بر درمان آنتي بيوتيكي عفونت ادراري توسط پزشك در اين دوران افزود: چنانچه اين عفونت درمان نشود باعث عفونت كليوي، كم خوني، فشارخون بالا، عفونت رحمي بعد از زايمان و همچنين سقط جنين خواهد شد.

دكتر فراهانچي برادران با اشاره به اين كه عفونت ادراري مادر، كم وزني شديد و كاهش رشد داخل رحمي در جنين را موجب مي‌شود، تصريح كرد: در نتايج به دست آمده از تحقيق مذكور كه بر روي 100 بيمار مراجعه كننده به درمانگاه بيمارستان‌هاي فيروزگر و اكبر آبادي انجام شد، 36 بيمار داراي باكتري اوري (نوع بدون علامت) بودند كه در 33 درصد از آنها كشت ادرار مثبت گزارش شده بود.

وي لزوم انجام اين تحقيق را نبودن آمار مناسب در زمينه عفونت‌هاي ادراري در زنان باردار دانست و افزود: در حالي كه تاكنون گفته مي‌شد تنها 7 تا 10 درصد از مادران مبتلا به اين عفونت مي‌شوند، اما طبق مطالعات جديد رقمي معادل 36 درصد از زنان باردار داراي اين باكتري هستند.

دكتر فراهانچي برادران، طول مجراي ادراري كوتاه در زنان، ‌فشار ناشي از رحم به مثانه در هنگام حاملگي و بزرگ شدن حجم مثانه، ديرتر خارج شدن ادرار و همچنين مقاربت در اين دوران را از علل اصلي بالا رفتن ريسك عفونت ادراري در زنان حامله دانست و افزود: بيماري‌هايي همچون ديابت، نقص سيستم ايمني و ناهنجاري دستگاه ادراري نيز رابطه مستقيمي با عفونت ادراري دارند.

وي در پايان آزمايش ادرار بعد از تشخيص حاملگي را مهمترين فاكتور شناسايي و درمان عفونت ادراري در زنان باردارعنوان كرد و گفت: براساس نتايج حاصله، حاملگي در سن بالا و انجام سزارين در زايمان قبلي نيز احتمال ابتلا به اين عفونت را افزايش مي‌دهند.

کلمات کلیدی مطلب : ادرار - بارداری - جنین -

 

اطمینان داشتن از یک تغذیه سالم ضامن قابل اطمینانی جهت داشتن یک حاملگی و زایمان خوب است.داشتن  تغذیه مناسب در این دوران برای مادر باردار و جنین در حال رشد اوحائز اهمیت است در طی این دوران جنین تمام مواد غذایی مورد نیاز خود را از خون مادر به وسیله جفت دریافت می نماید. لذا درصورتیکه مادر خود، دارای کمبود مواد غذایی باشد جنین براحتی مواد غذایی خودرا از خون او دریافت خواهد کرد براین اساس مادران باردار طی این دوران باید در بهترین وضعیت جسمانی بوده و رژیم مناسبی داشته باشند.

نیاز به مواد غذایی در دوران بارداری از فردی به فرد دیگر متفاوت است ولی آنچه مسلم است نیاز غذایی مادر در این دوران بالا می رود که البته این به معنی غذا خوردن بیش از حد یا غذا خوردن بجای دونفر نیست بلکه باید غذای مصرفی مادر تازه ، مقوی ، متنوع، غنی از پروتئین، هیدروکربن، چربی و سرشار از ویتامینها ومواد معدنی باشد. بهترین کار این است که تغذیه صحیح پیش از بارداری شروع ودر دوران بارداری ادامه یابد.

در سه ماهه اول بارداری که مرحله شکل گیری اعضاء بدن جنین است ، باید از افراط و تفریط در مصرف مواد غذایی خودداری کرد و از تغییر ناگهانی رژیم غذایی در این دوران  خودداری نمود در این مرحله از بارداری به دلیل وجود تهوع و استفراغ در برخی مادران ممکن است مواد غذایی کافی ومورد نیاز به بدن مادر نرسد.

سه ماهه دوم بارداری بهترین مرحله از نظر داشتن اشتها و وضعیت جسمانی مناسب است لذا داشتن تغذیه صحیح در این مرحله نیز به دلیل تکامل کودک از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.   

در سه ماهه سوم بارداری مادران باردار باید از خوردن غذاهای مختل کننده سیستم گوارشی خودداری کرده و تغذیه صحیح ومناسب را حفظ نمایند. زیرا وضعیت گوارشی مناسب که ناشی از تغذیه مناسب است باعث کسب انرژی کافی جهت زایمان و دوران شیر دهی می شود.

 

توصیه ها:

در دوران بارداری تا آنجا که ممکن است باید غذاها را بصورت تازه مصرف کرد و از خوردن بیش از اندازه شیرینی جات و نوشیدنی های شیرین و گازدار ، کیکها و بستنی که باعث افزایش وزن زائد در فرد می شود خود داری نمود. خوردن کمپوتها و دسرها و سوپهای بسته بندی ، با توجه به وجود بعضی مسمومیتهای خطرناک باید در این دوران کنار گذاشت.

اگر در بین وعده های غذایی احساس گرسنگی می شود بهترین کار مصرف سبزیهای خام ، میوه های تازه مثل هویج،کرفس ،سیب است و یامی توان  از گردو ،کشمش و سایر میوه های خشک استفاده نمود. بارداری به معنی فراموش کردن خود نیست. بسیاری از زنان در طول دوران بارداری و پس از آن به قدری متوجه فرزندشانمی‌شوند که به طور کامل خودشان را از یاد می‌برند. ولی نباید فراموش کرد که زنان قبل از مادر شدن زن هستند و نیازمند طراوت و زیبایی‌اند.این هفته قصد داریم به برخی بایدها و نبایدهای زیبایی در دوران بارداری اشاره کنیم. تعداد بایدها بیش از نبایدهاست، پس به بهانه بارداری آنها را کنار نگذارید.

۱- رنگ و دکلره
در صورتی که شما پیش از بارداری عادت به رنگ کردن موهایتان داشته‌اید، اشکالی ندارد در طول بارداری برای رنگ کردن موها به آرایشگر مراجعه کنید. ترجیحا دکلره کردن و بلوند کردن موها را انجام ندهید. ولی رنگ تنها اشکالی ایجاد نمی‌کند اما در صورتی که تا پیش از بارداری موهایتان را رنگ نکرده‌اید در طول بارداری دست به این اقدام نزنید، زیرا پوست در این دوران حساس‌تر است و ممکن است در مقابل واکنش‌های شیمیایی شدیدتر عمل کند.

۲- کرم‌های ضدترک
نزدیک ماه چهارم بارداری که می‌شود به تدریج ممکن است روی پاها، شکم و دستان راه‌راه‌های سفید یا صورتی رنگی نمایان شود. البته این موضوع در تمامی زنان باردار صادق نیست و به میزان کشش پوست بستگی دارد. برای جلوگیری از پیش آمدن این راه‌راه‌ها که دیگر ناپدید هم نخواهد شد، بهتر است از همان ماه اول بارداری از کرم‌های ضدترک ویژه زنان باردار استفاده کنید.
۳- اپیلاسیون
اپیلاسیون دوران بارداری هیچ مانعی ندارد و حتی گاهی ضروری به نظر می‌رسد. بهترین روشی که با بدن شما سازگار است را انتخاب کنید و تنها در استفاده از موم گرم کمی دقت داشته باشید، به متخصص فن زیبایی مراجعه کنید.

۴- کیسه کشیدن پوست
کیسه کشیدن برای زنده کردن پوست و پاک کردن سلول‌های مرده از روی آن ضروری است. در طول دوران بارداری سعی کنید از کیسه‌های نرم‌تر استفاده کنید و به مدت طولانی این کار را انجام ندهید. همچنین توصیه می‌شود طی این دوران صورت خود را کیسه نکشید چون صورت شما در دوران بارداری مستعد جوش زدن است.

۵- داروهای لاغری
دوران بارداری زمان خوبی برای لاغر کردن خود نیست. بهتر است از کرم‌های لاغری یا هر روش دیگر لاغر کردن پس از زایمان استفاده کنید.

۶- حمام کردن
بسیاری از زنان دوست دارند برای آرام شدن در وان پر از آب بخوابند. در دوران بارداری این کار اشکالی ندارد به شرط آن که دمای آب خیلی بالا نباشد (حداکثر ۳۷ درجه سانتیگراد) آب گرم بر رگ‌های خونی پا اثر گذاشته و سبب ناراحتی زنان باردار پس از خارج شدن از آب می‌شود. بهترین کار این است که پس از اتمام حمام کمی پاهایتان را درآب خنک بازی دهید.

۷- مراجعه به مراکز ماساژ
خیلی از مردم عادت دارند هر چند وقت یک بار پیش یک ماساژگر بروند تا خستگی‌ها از بدنشان بیرون بیاید. این کار در دوران بارداری نیز بلامانع است. جالب است بدانید که برای زنان باردار و به‌ویژه برای پاهایشان ماساژهای ویژه‌ای وجود دارد. البته فراموش نکنید که حتما باید پیش یک ماساژگر حرفه‌ای رفت.

۸- استفاده از روغن‌های صنعتی
استفاده از روغن‌های صنعتی در دوران بارداری بدون تجویز پزشک ممنوع است. زیرا این روغن‌‌ها روی پوست سدی درست می‌کنند و مانع از تنفس پوستی می‌شوند، در ضمن می‌توانند عامل بروز آلرژی نیز باشند. برای ماساژ دادن خود از کرم‌های مرطوب کننده یا روغن‌های گیاهی استفاده کنید.

۹- استفاده از اتوبرنزه‌ها
با فرا رسیدن تابستان بسیاری علاقه دارند پوستشان را برنزه کنند. استفاده از کرم‌های اتوبرنزه روی صورت و پوست در دوران بارداری بلامانع است.

۱۰- استفاده از سولاریوم

به اندازه کافی در رابطه با مضرات سولاریوم برای سلامت بدن تاکنون صحبت شده است، اما در صورتی که شما جزو آن افرادی هستید که به برنزه شدن در کابین‌های سولاریوم علاقه دارید، توصیه می‌شود در دوران بارداری این کار را کنار بگذارید. هوای گرم داخل این کابین‌‌ها برای رگ‌های خونی شما مضر است.

۱۱- رفتن به سونا
گرما سبب کند شدن حرکت خون در رگ‌ها و افزایش ضربان قلب می‌شود اما اگر شما مایل به رفتن به سونا هستید پیش از آن به پزشک خود مراجعه کنید تا وضعیت قلب شما را مورد بررسی قرار دهد.

۱۲- حمام آفتاب
بارداری باعث نمی‌شود شما از خورشید قهر کنید اما باید توجه داشته باشید که در ساعات گرم روز خیلی زیر نور آفتاب قرار نگیرید، درضمن استفاده از کرم‌های ضدآفتاب را هم فراموش نکنید. صورتتان را با یک کلاه حصیری بپوشانید و مراقب آفتاب سوختگی باشید.

۱۳- آرایش کردن پوست
استفاده از وسایل آرایش در دوران بارداری اشکالی ندارد ولی بهتر است زنان از لوازم آرایش فاقد سرب استفاده کنند.

 

در صوریکه مادر باردار قبل از بارداری گیاهخواریا خام خوار بوده و یا رژیم سختی را دنبال می کرده باید در این دوران با پزشک خود صحبت نماید زیرا عدم مصرف تخم مرغ، شیر و پنیر در رژیم غذایی ممکن است سبب کمبود ویتامین B12 و یا املاح آهن در فرد گردد که در این صورت پزشک اقدام به تجویز ویتامین وآهن برای چنین مادرانی خواهد نمود. توجه داشته باشید که ویتامین ها و مواد معدنی موجود در مواد غذایی ، قابلیت جذب بیشتری نسبت به نوع دارویی آن دارند.

 

مادر باردار در رژیم غذایی خود به چه موادی نیاز دار؟

 

باید بدانید که نیاز غذایی مادر باردار در طی این دوران به میزان 300 کیلوکالری افزایش می یابد که بهترین منابع غذایی جهت تامین این مقدارانرژی ازطریق مصرف پروتئین ها، کربوهیدراتها، ویتامینها ، املاح معدنی و چربیها قابل تأمین است.

 

1-پروتئینها:

زنان باردار حداقل به 75 گرم پروتین در روز نیاز دارند. این نیاز درصورت خستگی و بیماری بالاتر می رود. بهترین منابع غذایی حاوی پروتئین عبارتند از گوشت قرمز، ماهی،تخم مرغ و پنیر. پروتئین را از منابع غیر حیوانی نیز می توان تامین کرد که مواد غذایی غیر حیوانی پروتئین عبارتند از عدس، لوبیا، گندم، برنج، جو وذرت . البته قابل ذکر است که پروتئین منابع غیر حیوانی محدود است و بهتر است جهت تکمیل نیاز پروتئینی، این دست موادرا به همراه گروه های دیگر مواد پروتئین حیوانی مصرف نمود. توصیه می شود در دوران بارداری 2 تا 3 بار در روز از مواد پروتئینی استفاده شود.

2-کربو هیدراتها:

 مادران بار دار روزانه به 550 گرم مواد غذایی حاوی کربو هیدرات نیاز دارند که این مقدار به اندازه 165 گرم بیشتر از فبل از بارداری است. این مواد در عین انرژی زا بودن در صورت مصرف زیاد می توانند فرد را چاق نمایند. مواد غذایی مربوط به این گروه عبارتند از انواع نانها، برنج، حبوبات  وموا نشاسته ای.

مادران بارداری که قبل از بارداری اضافه وزن داشتند باید سعی نمایند از نانهای سبوس دارکه پر از ویتامین ، مواد معدنی ، فیبر وآهن است استفاده کنند و از خوردن مواد غذایی حاوی شکر، آرد سفید و برنج خودداری نمایند.

1-    چربیها:

نیاز مادران بار دار به این گروه از مواد غذایی روزانه 30 گرم است که به نسبت قبل از دوران بارداری 10 گرم افزایش یافته است. چربی در حد مناسب آن برای کار طبیعی بدن بویژه عملکرد دستگاه عصبی بدن لازم است. گفتنی است چربی ها می توانند از نوع اشباع شده یا اشباع نشده باشند که نوع اول آن  منشأ حیوانی داشته وچربیهای داخل گوشت ، کره ، فرآورده های لبنی پرچرب ، سسهای چرب وغلیظ، و غذاهای سرخ شده از جمله این دست چربیها هستند که می توانند سبب افزایش کلسترول مضر و وقوع بیماری های قلبی در فرد شوند لذا حتی المقدور باید از خوردن این دست چربیها خودداری نمود.

نوع دوم چربیها که از نوع غیر اشباع می باشند سبب کاهش کلسترول مضر می شوند که از این گروه می توان به روغن کنجد، روغن آفتابگردان ، روغن غلات و روغن زیتون و روغن گردو اشاره کرد.

مادران باردار بهتر است در طی دوران بارداری از چربیهای نوع دوم استفاده نمایند زیرا چربیها بخش مهمی از رژیم غذایی مادر باردار بوده و ویتامینهای محلول در چربی مثل A ، D ،K، E برای جذب شدن نیاز به چربی دارند .

 

2-    شیر و فرآورده های لبنی:

فرآورده های لبنی حاوی مقادیر بالایی کلسیم ، پروتئین،و چربیهای مورد نیاز بدن هستند که بهتر است در حد متعادل مصرف گردد. در طی دوران بارداری باید سعی شود از ماست کم چرب و پنیر های سفت بعلت داشتن پروتئین بالا و سالمتر بودن استفاده شود. مصرف پنیرهای نرم و تازه بعلت وجود مسمومیت غذایی باید کنارگذاشته شود و باید سعی نمود دراین دوران از کلیه مواد لبنی پاستوریزه استفاده گردد. مادرانی که نسبت به قند شیر یا لاکتوز حساسیت داشته و نمی توانند آنرا به خوبی هضم کنند میتوانند جهت تأمین کلسیم مورد نیاز خود ازکلم پیچ، کلم بروکلی و سبزیجات تیره مثل اسفناج،و یا از ماهی بخصوص نوع سالمون وساردین استفاده نمایند. نیاز روزانه به این مواد 2 تا 3 و گاهی تا 4 بار در روز است .

3-    میوه ها و سبزیجات:

این گروه از مواد غذایی حاوی مقادیر بالایی از ویتامین ها ، مواد معدنی و فیبرها هستند. در رژیم غذایی روزانه باید حداقل یک نوع میوه ویا سبزی که حاوی مقادیر مناسب ویتامین C باشد مانند مرکبات، گوجه فرنگی ، فلفل شیرین ، و یا سیب زمینی و همینطور مقدار مناسب از سبزیجات زردو یا برگدار سبز تیره مثل اسفناج یا کدو که حاوی ویتامین  A از نوع بتاکاروتن هستند وجود داشته باشد.

 در طی دوران بارداری بعلت افزایش حجم مایعات بدن ، روزانه بایستی 6 تا 8 لیوان آب مصرف شود که در هوای گرم ودر صورت تحرک و ورزش مقدار آن بیشتر نیز می شود.

همچنین  مصرف مواد غذایی حاوی فیبر ، از ابتلا به یبوست جلوگیری می نماید مواد غذایی سرشاراز فیبر عبارتند از : نخود، لوبیا، نان های سبوس دار، سیب زمینی بخصوص با پوست، میوه ها، سبزیجات بشرط آنکه کاملا" ضدعفونی شود، گردو، فندق، و سایر فرآورده های گیاهی. 

 اغلب افراد لفظ عفونت ادراري را به جاي لفظ عفونت مثانه كه نوعي عفونت باكتريائي است كه در مثانه ايجاد التهاب مي كند و اغلب با علائمي نظير احساس نياز به دفع مكرر ادرار و سوزش ادراري همراه است، بكار مي برند. اين حالت كه سيستيت نيز ناميده مي شود در بين خانم هاي 20 تا 50 ساله كه از نظر جنسي فعال هستند، نسبتاً شايع است.

البته باكتري مي تواند هر بخشي از دستگاه ادراري را آلوده سازد. دستگاه ادراري از كليه ها كه ادرار را ترشح مي كنند شروع مي شود و بصورت لوله هايي كه حالب خوانده مي شوند تا مثانه كشيده مي شود كه ادرار در آن جمع مي شود. دستگاه ادراري به پيشابراه ختم مي شود كه لوله كوتاهي است كه ادرار را به خارج از بدن مي برد.

وقتي باكتري هاي موجود در روده ها از راه ركتوم به پيشابراه برسد و از آنجا بالا رفته وارد مثانه شود، عفونت بوجود مي آيد. باكتريها مي توانند مثانه را آلوده كرده سيستيت ايجاد كنند و يا بدون آنكه علامتي ايجاد كنند، در آنجا تكثير يابند. در هر يك از اين موارد، باكتريها ممكن است از راه حالب بالا رفته و كليه ها را دچار عفونت سازند. عفونت كليه خطرناك است و ممكن است به زايمان زودرس يا ساير عوارض بيانجامد.

آيا بارداري احتمال ابتلا به عفونت ادراري را بالا مي برد؟
بارداري احتمال ابتلا به عفونت هر يك از بخش هاي دستگاه ادراري را بالا مي برد. مقادير زياد هورمون پروژسترون موجب شل شدن عضلات حالب و در نتيجه گشادتر شدن حالب مي شود. رحم در حال رشد مي تواند به حالب ها فشار وارد آورد و جريان ادرار را در داخل آنها با اختلال مواجه كرده سرعت آنرا كُند سازد. رشد جنين موجب فشار بر روي مثانه مي شود در نتيجه تخليه آن هنگام دفع كامل نخواهد بود. نتيجه نهايي اين اختلالات آن خواهد بود كه عبور ادرار در مسير دستگاه ادراري بيشتر طول مي كشد و باكتريها قبل از خروج از بدن زمان بيشتري براي تكثير در اختيار خواهند داشت. به همين دليل است كه پزشك در همان اولين نوبت معاينات دوران بارداري آزمايش ادرار درخواست مي كند، خواه شما علائم عفونت ادراري داشته باشيد يا خير. اگر اين تست اوليه منفي باشد احتمال بروز عفونت ادراري در طول دوران بارداري پائين خواهد بود. ولي اگر شما يكي از گروه 5 تا 7% خانم هايي باشيد كه باكتري در ادرارشان يافت مي شود، بايد براي برطرف كردن آن از آنتي بيوتيك استفاده كنيد. اگر اين نوع عفونت باكتريائي درمان نشود احتمال بروز عفونت كليه در دوران بارداري 30% است.

علائم سيستيت چيست؟
علائم عفونت مثانه (سيستيت) در خانم ها متفاوت است و ميتواند به شكل هاي زير بروز كند:

درد، ناراحتي و سوزش هنگام دفع ادرار (و احتمالاً هنگام مقاربت جنسي)
ناراحتي لگن يا درد قسمت تحتاني شكم (اغلب در قسمت فوقاني استخوان لگن)
افزايش دفعات دفع ادرار و احساس فشار و نياز به ادرار كردن به طور مكرر حتي زماني كه ميزان ادرار در مثانه بسيار كم است
ادرار بدبو
ادرار كدر
وجود خون در ادرار (اغلب با چشم غيرمسلح ديده نمي شود)
از آنجائيكه ميل زياد به دفع ادرار در دوران بارداري امري شايع محسوب مي شود ممكن است تشخيص قطعي سيستيت مشكل باشد بخصوص در مواردي كه علائم خفيف است. اگر شـما فكر مي كنيد كه ممكن است مبتلا به عفونت شده باشيد از پزشك خود بخواهيد تا درخواست آزمايش ادرار كند تا بتوان تشخيص قطعي داد. عفونت درمان نشده شما را در معرض خطر شديد عفونت كليه در دوران بارداري قرار ميدهد؛ بنابراين بسيار مهم است كه درمان به تأخير نيفتد.

علائم عفونت كليه چيست؟
علائـم انتـشـار عفونـت به كليه ها و اينكه شما نيازمند مراقبت هاي فوري پزشكي هستيد عبارتند از:

تب شديد، اغلب همراه لرز و تعريق
درد در قسمت تحتاني پشت يا پهلو درست زير دنده ها كه ممكن است يكطرفه يا دوطرفه باشد و احتمالاً درد شكم
تهوع و استفراغ
وجود چرك و خون در ادرار (ممكن است با چشم غيرمسلح ديده نشود)
علائم سيستيت نيز ممكن است در عفونت كليه ديده شود. عفونت كليه يكي از خطرناك ترين عوارض دوران بارداري است و ممكن است به زايمان زودرس يا ساير اختلالات بيانجامد؛ بنابراين شما بايد فوراً توسط پزشك ويزيت شده و تحت درمان قرار بگيريد.

ابتلا به عفونت ادراري در دوران بارداري چه درماني نياز دارد؟
اگر شما هنگام بارداري دچار سيستيت شويد و يا در اولين معاينه دوران بارداري باكتري در ادرار شما ديده شود بايد به مدت 7 تا 10 روز آنتي بيوتيك خوراكي دريافت كنيد. (بسياري از آنتي بيوتيك ها را ميتوان با اطمينان در دوران بارداري مصرف كرد). اگر علائم سيستيت داريد، احتمالاً با مصرف آنتي بيوتيك در عرض چند روز اين علائم برطرف خواهند شد ولي به هر حال ادامه يك دوره درمان بطور كامل بسيار ضروري است تا دستگاه ادراري از وجود باكتري پاك شود.

بعد از درمان بايد آزمايش ادرار را تكرار كنيد تا مشخص شود كه عفونت برطرف شده است. انجام كشت هاي مكرر ادرار با فواصل معين در تمام دوره بارداري امري الزامي است تا از عدم بازگشت عفونت اطميـنان حاصل شود. در 40% خانم هاي بـاردار كه دچـار عفونت ادراري مي شوند عفونت تكرار مي شود. به منظور پيشگيري از عود عفونت، در صورت تكرار عفونت مثانه، ممكن است آنتي بيوتيك بطور دائم و با يك دوز پائين تا زمان زايمان تجويز شود.

در صورت بروز عفونت كليه در دوران بارداري شما بايد بستري شويد و آنتي بيوتيك وريدي دريافت كنيد و از نظر علائم زايمان زودرس تحت نظر باشيد. پس از درمان بايد مرتباً آزمايش ادرار را تكرار كنيد و براي باقي مانده دوران بارداري تحت درمان با آنتي بيوتيك قرار گيريد زيرا شما همواره در معرض خطر عود عفونت كليه خواهيد بود.

چگونه ميتوان از عفونت ادراري پيشگيري كرد؟
براي پيشگيري از عفونت ادراري ميتوانيد اقدامات زير را بكار بنديد:

مقدار زيادي آب بنوشيد. روزانه حداقل 8 ليوان با گنجايش 240 سي سي آب بنوشيد.
هيچگاه احساس دفع ادرار را ناديده نگيريد و سعي كنيد هر بار مثانه را كاملاً خالي كنيد.
بعد از اجابت مزاج موضع را از جلو به عقب تميز كنيد تا از ورود باكتري هاي مدفوع به پيشابراه پيشگيري شود.
پيش از مقاربت جنسي و بعد از آن ادرار كنيد و دستگاه تناسلي را با آب و صابون ملايم بشوئيد.
عصاره شاتوت بنوشيد. مطالعات نشان داده اند كه آب عصاره شاتوت ميزان باكتريها را كاهش داده و از جايگزيني باكتري هاي جديد در دستگاه ادراري پيشگيري مي كند. (هرچند نوشيدن عصاره شاتوت عفونت ادراري را درمان نخواهد كرد و دقت كنيد كه اگر داراي علائم عفونت ادراري هستيد بايد به پزشك مراجعه كنيد و آنتي بيوتيك دريافت كنيد).
از فرآورده هاي بهداشتي مخصوص دستگاه تناسلي (اسپري يا پودر) و صابون هاي قوي خودداري كنيد زيرا پيشابراه و دستگاه تناسلي را تحريك مي كند و محيط كشت مناسبي براي رشد باكتريها خواهد بود. در دوران بارداري از دوش واژينال استفاده نكنيد.
لباس هاي زير خود را از نوع نخي انتخاب كنيد و از جوراب شلواري هايي كه قسمت بالاي آن نخي است استفاده كنيد

  پرتقال خونی، گیلاس و آلبالو
کلاژن پروتئینی است طبیعی که در پوست سبب ایجاد حالت ارتجاعی میشود، شکل ظاهری پوست را بوجود آورده و بافت آن را میسازد. متاسفانه میزان تولید کلاژن در بدن، با افزایش سن کاهش می‌یابد. ولی میتوان با مصرف خوراکی هایی که ظاهر پررنگی دارند، با کمبود کلاژن مبارزه کرد. پرتقال خونی، گیلاس و آلبالو آنتی اکسیدانت های طبیعی دارند که با عوارض کهولت سن و برخی بیماری‌ها مبارزه میکنند. به این طریق که از التهابات احتمالی جلوگیری میکنند. انتی‌اکسیدانت‌ها همچنین با افزایش دادن میزان تولید کلاژن، باعث ضخیم‌تر شدن پوست نیز میشوند. که این امر سبب جوانی و سلامت پوست میشود.

۲-  حلزون، تخمه آفتابگردان و ماهی ساردین
مخلوط این مواد غذایی شاید خوشمزه نباشد، ولی هر کدام از آنها به تنهایی منبع فوق العاده‌ای از اسیدهای ‌چرب هستند. دکتر استیون چنگ، از اعضای علمی‌سایت RightHealth.com میگوید: اسیدهای چرب پوست را تغذیه میکنند، از آن محافظت میکنند و باعث میشوند سلول‌های پوست در بهترین سطح ممکن فعالیت کنند. اسیدهای چرب ضروری برای بدن، بخشی از ساختمان دیواره‌ی سلولی در سراسر بدن هستند که تبادل مواد غذایی، مواد زائد و همینطور آب را تنظیم میکنند. که این عمل در شادابی و جوانی پوست موثر است. از دیگر منابع اسیدهای چرب میتوان به تخم کتان، تن ماهی، گردو و تخم کدو اشاره کرد.

۳- شلغم، گل قاصدک و خردل سبز
دکتر هانتر میگوید: غذاهایی که مواد سمی ‌را از کبد پاک میکنند، باعث افزایش عملکرد بهتر کل بدن میشوند. عملکرد بهتر بدن، یعنی شادابی و نشاط که سازنده‌ی قیافه و ظاهر بدن است. به علاوه کبد سالم باعث روشن‌تر شدن چشم‌ها و کشیده شدن پوست میشود. او سبزی‌های پررنگ مثل کلم بروکلی و اسفناج را توصیه میکند. استفاده از این سبزی‌های تلخ باعث میشود تا فرد تمایل کمتری به مصرف مواد شیرین مزه داشته باشد. هانتر میگوید: قندهای ساده و تصفیه شده، کربوهیدرات‌ها و غذاهای فوری مثل ساندویج باعث پیری ظاهری میشوند. قند اضافی وارد شده به بدن وارد چرخه‌ای به نام گلاکیشن میشود، که در پی آن مولکول‌های قند به مولکول‌های پروتئین متصل شده، باعث شل و چروکیده شدن پوست میشوند.

۴- پونه کوهی، آویشن و جعفری
دوریس دی، نویسنده ی کتاب جراحی زیبایی صورت را فراموش کنید : برنامه‌ای برای داشتن پوست زیبا میگوید: اگر بعد از خواب چشم‌های پف کرده دارید، به احتمال زیاد مصرف نمک زیادی دارید. مشکل دیگر الکل است. الکل آب بدن را کاهش میدهد و با این کار پوست را ضعیف و شل میکند. بدترین حالت وقتی است که الکل و نمک با هم مصرف شوند که باعث بوجود آمدن کبودی در زیر چشم‌ها میشوند. وی توصیه میکند با کم کردن مصرف سدیم، از پوست پف کرده دوری کرده و به جای نمک از سبزیجات و ادویه مثل آویشن، سیر، پونه کوهی، دارچین و جعفری استفاده کنید.

۵- سبزیجات ترد
سبزیجات تازه برای پوست بسیار مفیدند. کرفس، باقلا، هویج و گل کلم حاوی سلولزاند. که با پاک کردن دندان‌ها، باعث سفیدی و زیبایی دندان و خنده میشوند. میکی برن استاین رئیس آکادمی ‌دندانپزشکی زیبایی آمریکا میگوید: سلولز و سایر فیبرهای موجود در این مواد غذایی همانند شوینده‌هایی عمل میکنند که باکتری‌ها را از دندان‌ها جدا کرده و آنها را شست و شو میدهند. اگر غذایی یا نوشیدنی‌ای مصرف کرده‌اید که رنگ دندان را عوض میکند، از سبزیجات برای تمییز کردن دندانتان استفاده کنید. میتوانید ازسیب و خیار هم بهره ببرید.

۶- گیاهان دریایی
کارول واسرمن، متخصص تغذیه میگوید: سلول‌هایی که با مواد مختلف آلوده شده‌اند، قادر نیستند با بهترین توان خود کار کنند. وقتی سلول‌های بدن ما با حداکثر توانشان کار میکنند، احساس شادابی و نشاط به ما دست میدهد. گیاهان دریایی منبع عالی برای مواد معدنی و مواد شیمیایی گیاهی هستند. مواد موجود در این گیاهان در ترمیم سلول های آسیب دیده، تولید سلول های جدید و  تغذیه‌ی سلول ها نقش مهمی‌دارند. غذاعای ناسالم، استرس و آلودگی های محیطی سلول ها را دچار پیری زودرس میکنند. که این امر سبب پیدایش علائمی‌دائمی‌مثل نازک شدن موها و چروک های دائمی‌میشوند. واسرمن میگوید: گیاهان دریایی این عمل را در جهت عکس به پیش میبرند. برای مثال اسپیرولینا با مسمومیت ها مبارزه میکند.

۷ – گوشت، پنیر و عدس
از ۵ کیلوگرم شیر فقط ۵ کیلوگرم پنیر بدست می‌آید. ولی خوشبختانه برای ترمیم سلول های بدن، نیازی به مصرف این همه مواد لبنی و گوشتی نیست. با افزایش سن، موها و سلول‌های پوست آسیب‌دیده و باعث پیر شدن ظاهر میشوند. پروتئین گوشت، مرغ، پنیر کم چربی و تعدادی از سبزی‌ها رشد و ترمیم سلول‌ها را افزایش میدهد و باعث شادابی و جوانتر  شدن پوست شده، چین و چروک‌های پوست را کاهش داده و ریزش مو را کاهش میدهند. از سبزی‌ها میتوانید لوبیا و عدس را امتحان کنید. این دو از هر سبزی دیگری، محتوای پروتئینی بیشتری دارند.

۸- زرده‌ی تخم مرغ، گوشت عضله و محصولات تولید شده فقط از شیر
دکتر چنگ میگوید: ویتامین A مخصوصاً برای بازسازی پوست بسیار مهم است. اگر مقدار آن در بدن کم شود، باعث بوجود آمدن پوست خشک و پوسته پوسته شدن آن میشود. دکتر دی اضافه میکند: کمبود ویتامین A باعث خواهد شد تا ترمیم پوست به کندی صورت گیرد و به آسانی دچار چروکیدگی شود. منابع اصلی برای این ویتامین، غذاهای بدست آمده از حیوانات هستند. مثل جگر، تخم مرغ و محصولاتی که تماماً از شیر بدست آمده‌اند. برخی از سبزیجات مثل هویج و کلم بروکلی، حاوی بتا‌کاروتن‌اند، که در بدن تبدیل به  ویتامین A میشود.  زردآلو، شلیل، گوجه فرنگی و طالبی نیز سرشار از بتا کاروتن هستند.

۹-  شیر بادام یا شاهدانه
شیر بادام! از مهمترین مواد مصرفی مغذی در بین محصولات لبنی است. به دلیل اینکه حاوی مقادیر زیادی منیزیم، پتاسیم، منگنز، مس، ویتامین E، سلنیوم و کلسیم است. تینا سیاتز، مشاور پزشکی میگوید: شیرشاهدانه بسیار خوشمزه است و اگر هر چند وقت یک بار مصرف شود، نه به طور نوشیدنی روزانه، میتواند تامین کننده‌ی مواد مغذی ضروری برای بدن باشد. شیر شاهدانه چاشنی‌ای عالی است که دارای مقادیر کافی و متناسب از اسیدهای چرب ضروری بدن یعنی امگا-۳ و امگا-۶ است. که این باعث خواهد شد ذهن متمرکز، سیستم ایمنی فعال و پوست درخشانی داشته باشید. هر دو این نوشیدنی‌ها از گیاهان بدست آمده‌اند، بنابراین لاکتوز ندارند. ولی حاوی پروتئین‌هایی‌اند که باعث نرمی ‌و لطافت موها شده و باعث نرمی ‌پوست میشوند.

۱۰- ماهی قزل آلا، آووکادو و انبه
این فقط یه خوراکی خوشمزه نیست! بلکه ماده‌ای برای جلوگیری از پیری است. دکتر استفن سیناترا میگوید: قزل‌آلا حاوی اسیدهای چرب امگا-۳ است، که باعث بهبود جریان خون میشوند. گوشت نارنجی رنگ قزل آلا دارای کاروتنوئید ضد پیری با نام آستاکسانتین است که دیواره‌ی سلولی را حفاظت میکند. قزل آلا همچنین دارای دی متیل آمینو اتانول است که باعث بیشتر شدن کشش ماهیچه‌های صورت شده و به این ترتیب چین و چروک صورت را از بین میبرد. آووکادو برای داشتن آنتی‌اکسیدانت‌ها و انبه برای داشتن ویتامین E و خواص مسمومیت زدایی معروف‌اند.

 
تغييرات سینه ها در دوران باردا

چرا اكنون كه من باردار شده ام پستان هايم تا اين حد دردناكند؟
درد پستان بيشتر به علت توليد بيش از حد هورمون هاي استروژن و پروژسترون است. افزايش ترشح اين هورمون ها موجب افزايش جريان خون و تغييرات نسج پستان مي شوند و در نتيجه ممكن است شما در پستان هايتان احساس تورم، درد، سوزش و گز گز، و حساسيت غيرعادي در لمس داشته باشيد. بعضي از خانم ها معتقدند كه اين ناراحتـي مانند حالت تشـديد شده درد پستان ها درست قبل از شروع قاعدگي است. حساسيت پستان در لمس يكي از علائم اوليه بارداري است و معمولاً حدود هفته 4 تا 6 بارداري شروع شده و در تمام طول سه ماهه اول باقي مي ماند.
چه تغييرات ديگري ممكن است رخ دهد؟
در حدود 8 هفتگي پستان ها شروع به بزرگ شدن مي كنند و در تمام دوران بارداري مرتب بزرگتر مي شوند. ممكن است پستان هايتان يك يا دو سايز بزرگتر شود. بخصوص اگر اولين بار است كه باردار شده ايد. ممكن است پستان هايتان خارش داشته باشد زيرا پوست روي آن مرتباً در حال كش آمدن است. حتي ممكن است خطوطي نيز روي آن ها بوجود آيد. ولي اگر پستان هايتان خيلي بزرگ نشد نگران نشويد. اين حالت نيز طبيعي است و به هيچ وجه به معناي آن نيست كه شما قادر به شير دادن نخواهيد بود. ممكن است وريدها از زير پوسـت قابل رويت باشند و نوك پستان نيز پر رنگ تر و بزرگتر شود (رنگدانه هايش بيشتر شود). بعد از اوليـن ماه ها، آرئول ها- يعنـي قسمت دايره اي رنگدانه دار دور نوك پستان- نيز پر رنگ تر و بزرگتر مي شود. ممكن است پيش از اين متوجه برآمدگي هاي كوچك در آرئول نشده باشيد ولي در دوران بارداري اين برآمدگي ها كه نوعي تجمع چربي هستند و توبركول هاي مونت گومري خوانده مي شوند، خيلي بزرگتر مي شوند. اين تغييرات، پستان هاي شما را آماده شيردهي مي كند.
در طول آخرين ماههاي بارداري ممكن است ماده زرد رنگ غليظي از سينه شما نشت كند. اين ماده كولوستروم يا آغوز ( Colostrum ) خوانده مي شود و نوعي شير مخصوص است كه در روزهاي اول شيردهي ترشح ميشود. با اينحال اگر چنين نشتي بوجود نيامد نگران نشويد. پستان هاي شما درحال توليد كولوستروم است حتي اگر شما آثاري از آن مشاهده نكنيد.
چگونه مي توان درد را كاهش داد؟
بهترين راه، استفاده از سينه بندهاي مناسب است. ممكن است در دوران بارداري استفاده از سينه بندهاي فنردار براي شما ناراحت كننده باشد. سينه بندهاي نخي بهتر و راحت تر از انواعي هستند كه از الياف مصنوعي تهيه شده اند. براي پيشگيري از سائيدگي، سينه بندي را انتخاب كنيد كه از پارچه نـرمي تهيـه شده و نـزديـك نوك پستـان درز نـدارد. سينه بندي كه در طول روز استفاده مي كنيد بايد به نگهداشتن پستان ها كمك كند بنابراين از يك سينه بند مخصوص بارداري استفاده كنيد. (در طول سه ماهه سوم ميتوانيد يك سينه بند مخصوص شيردهي تهيه كنيد چون در صورتيكه بخواهيد فرزندتان را شير بدهيد بزودي به آن نياز خواهيد داشت.) در طول شب از سينه بندهاي مخصوص خواب در دوران بارداري استفاده كنيد كه از الياف نخي و نرم تهيه شده و در فروشگاه لوازم بارداري موجود است. هنگام انجام حركات ورزشي بخصوص لازم است كه از يك سينه بند كاملاً اندازه و نگهدارنده استفاده كنيد زيرا پستان هاي شما سنگين تر شده اند. سينه بندي كه مخصوص حركات ورزشي تهيه شده باشد به نگه داشــتن پستان ها كمك بيشتري كرده و ناراحتي شما را به حداقل مي رساند. هنگام خريد سينه بند دقت كنيد كه آنها را كمي بزرگتر از اندازه خود تهيه كنيد تا جاي اضافي براي رشد پستان ها و بزرگتر شدن شكم در حد يك يا دو سايز (هم در سطح cup سينه بند و هم در سطح دوره آن) را داشته باشد. بهترين كار آنست كه سينه بندي را بخريد كه اگر قزن قفلي آن را در حد تنگترين اندازه ببنديد كاملاً مناسب و اندازه باشد. بنابراين جاي كافي براي گشاد كردن خواهد داشت. بهتراست درست قبل از زايمان يك سينه بند مخصوص شيردهي بخريد.

سرفه و سرماخوردگی در حاملگی

ترجمه : جعفر پاک نیت( مترجم افتخاری)
به نقل از drspock.com

مطابق معمول سرماخوردگی ها وجود دارند، جای شگفتی نیست که شما یکی از زنان بارداری باشید که در ابتلا به آن خوش شانس باشید. تنها چیزی که می باشد ، هنگامی که باردار هستید، سرما خوردگی در اثر هوا سرد و یا سرفه های آزار دهنده فراتر از نشانه های یک تدارکات ساده امدادی برای بیماری شما است – از این گذشته ، در حال حاضر شما طفلی دارید و به سلامتی او اهمیت میدهید. گزینه های مختصر و مفید و درمان در دسترسی را که می تواند هم شما و هم کودک شما را در طول فصل سرما نگه دارد، مطالعه کنید.

نشانه ها
به طور کلی ، سرفه و سرماخوردگی شرایط خطرناکی نیستند. ممکن است رنج آور باشد و در شما ایجاد ترس کند، اما هیچیک نمیتواند برای سلامت شما و یا سلامت نوزادتان خطرناک باشد. اگر شما به مدت بیش از چند روز بیمار هستید، تب بالا ، گلو درد شدید دارید، و یا نگران هستید که نشانه های شما غیر عادی باشد، ممکن است گلودرد میکروبی و یا عفونت سینوس داشته باشید و باید به پزشک مراجعه کنید.

عفونت های سینوس نسبتا در دوران بارداری به دلیل افزایش احتقان بینی شایع است ، و مبارزه با آن ممکن است به استفاده از آنتی بیوتیک نیاز داشته باشد. زنان مبتلا به آسم باید توجه ویژه ای به تنفس خود داشته باشند و در صورتی که دچار مشکل هستند، بدون تاخیر به پزشک کنند.

اگر شما دچار سرفه شدید هستید ، استراحت این اطمینان را میدهد که جنین داخل رحم شما محافظت خواهد شد -- شما نباید با سرفه های سخت و یا رفتن سر کار موجب صدمه دیدن به کودک شوید. با این حال ، متاسفانه چکیدن ادرار بسیار رایج است. شاید بهترین کاری که می توانید در مورد ادرارهای ناشی از استرس انجام دهید خالی کردن مکرر مثانه و تمرینات kegel باشد.

درمان های غیر داروئی
سرفه و سرماخوردگی معمولا توسط ویروس ها صورت میگیرد، که با آنتی بیوتیک ها درمان نمیشوند ، و بنابراین باید دوره های خود را طی کنند. درمان می تواند علائم را تسکین دهد تا شما احساس بهتری داشته باشید ، اما شما را سریعتر درمان نمیکند. به جز برای درمان تب ، اغلب خوب است اگر که نمیخواهید دارو مصرف کنید به سادگی آنرا تحمل کنید. در اینجا برای کمک به کاهش برخی از ناراحتی هائی که می تواند در سرماخوردگی باشد، اشاره شده است.

* مقدار زیادی مایعات بنوشید، چون این کار به رقیق شدن ترشحات کمک می کند. آب ، سوپ مرغ ، آب میوه ، و چای گرم منابع خوبی هستند.

* استفاده از دستگاه های مرطوب کننده. وقتی که در خواب هستید، محل آن را نزدیک صورت خود قرار دهید. در طول روز، می توانید در زیر چادر به مدت 15 دقیقه ، سه یا چهار بار در روز بخور دهید.

* محصولات نعناع دار (مثل Vicks Vaporub ) بر اساس دستورالعمل بسته روی قفسه سینه بمالید.

* برای گرفتگی بینی ، از قطره های شور استفاده کنید. می توانید از داروخانه ها بخرید و یا در منزل آماده کنید. فقط 1 / 4 قاشق چای خوری نمک در1 / 4 لیتر آب حل کنید و چند قطره در هر سوراخ بینی بچکانید، 5 تا 10 دقیقه صبر کنید و سپس به آرامی بینی خود را تخلیه کنید.

* برای اینکه راحت تر تنفس کنید، لمیده بخوابید و یا سر خود را روی تعدادی بالش طوری تنظیم کنید که در موقعیت نیمه مستقیم قرار بگیرد.

* دوش آب گرم بگیرید. این کار می تواند در گرفتگی و ترشحات بینی کمک کند.

* زیاد استراحت کنید.

داروها
گرچه به طور کلی بهتر است جنین با دارو مواجه نشود، به ویژه در سه ماهه اول یعنی زمان شکل گیری ارگان های بدن، ولی گاهی دارو به دلایل پزشکی و یا برای تسکین علائم، لازم است. (برای اطلاعات بیشتر، نگاه کنید به مقاله داروها در حاملگی که اصول کلی مراحل ایمنی FDA را برای داروها توضیح میدهد.

* ضد احتقانها. این گروه از داروها برای درمان سرماخوردگی یا آلرژی استفاده میشود. پزودوافدرین (Sudafed) در رده C داروهای FDA قرار دارد(و تنها در صورتی مورد استفاده قرار میگیرد که مزایای آن بیشتر از ضررهایش باشد) ، می توان بدون نسخه خریداری کرد و جزء آنتی هیستامین هائی است که در داروهای سرماخوردگی موجود است. این درمان ها برای کسی که دارای فشار خون بالا است، توصیه نمیشود، چه زنان باردار و یا غیر بار دار. در صورت احتمال بارداری، از مصرف پزودوافدرین در سه ماهه اول، اجتناب شود.

* سرکوب کننده های سرفه و اکسپکتورانتها. دکسترومتورفان، عنصر مشترک موجود در داروهای سرفه و سرماخوردگی (مانند Robitussin) که احتمالا برای استفاده در دوران بارداری ایمن است. در حالی که FDA آن را رده C قرار داده ، برخی از مطالعات جامع نشان داده که باعث هیچگونه افزایش در نقص عضو یا عوارض بارداری نمی شود. Guaifenesin یک اکسپکتورانتی است که در بسیاری از داروهای سرفه و سرماخوردگی موجود است. همچنین، در رده C ذکر شده است، اما احتمالا امن است.

* درمان درد و تب. درد بد است زیرا آزار دهنده است. تب بد است زیرا جنین را بسیار تبدار میکند. تب برای جنین در طول بارداری مضر است ، اما تب بالا در سه ماهه اول، تصور میشود مسئول برخی از نقص عضوها باشد، از جمله مشکلات موجود در مغز و رشد ستون فقرات. به طور کلی بهترین کار اینستکه از این قاعده پیروی کرد : اگر در دوران بارداری تب کردید، داروهائی مصرف کنید که آنرا پائین بیاورد، و اگر نمی توانید دمای بدن خود را کاهش دهید به دکتر مراجعه کنید.
همچنین تب موجب افزایش تعریق و از دست رفتن آب بدن میشود، بنابراین حتما وقتی درجه حرارت بالا است مقدار زیادی مایعات خنک بنوشید. اغلب زنان باردار می توانند در سراسر دوران بارداری، بدون مشکل، استامینوفن ( (Tylenol مصرف کنند. اگر به الکل اعتیاد دارید (سه بار یا بیشتر در روز) ، باید این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید، نه تنها به دلیل اینکه الکل و استامینوفن می تواند یک ترکیب کشنده باشد، بلکه چون نوشیدن الکل در زنان باردار به مفهوم عدم سلامت برای نوزاد است. ایبوپروفن احتمالا در سه ماه اول و دوم بارداری ایمن است، اما ممکن است مشکلی برای گردش خون کودک پس از هفته 32 حاملگی 'ایجاد کند. آسپیرین معمولا در دوران بارداری توصیه نمی شود.

بیاد داشته باشید : تب مزمن یا بیماری های شدید در دوران بارداری همیشه بمنزله هشدار برای پزشک است.

* روی. lozenges روی lozenges (و اخیرا ، اسپری های بینی) بهبودی را سریعتر از سرما خوردگی های متداول، باز میگرداند. دوزهای پایین تر روی، امن هستند ، اما من هیچ اطلاعات خوبی در باره ایمن بودن روی lozenges در حاملگی ندارم.
* چای Echinacea . یک مطالعه در استفاده از چای echinacea ، در طول سه ماهه اول بارداری، هیچ افزایش مشکلی را در زایمان نشان نداده است. به طور کلی برای استفاده در دوران بارداری، بی خطر در نظر گرفته شده ، اما باید آگاه باشید که این مطالعه بطور گسترده صورت نگرفته است.“چرا خوابم نمی برد؟در سه ماه آخر بارداری ، مادر دچار کم خوابی وسایر مشکلات مربوط به آن می شود خانمی که در اوایل بارداری شب ها به راحتی می خوابید، در اواخر بارداری ممکن است بیشتر شب را بیدار بماند. البته این مشکلات ، مربوط به بسیاری از تغییرات هورمونی و روانی است که در طی بارداری رخ می دهد.عواملی که باعث کم خوابی می شوند- گرفتگی و درد عضلات در خواب شب- افزایش ضربان قلب و تنفس کوتاه و سریع- افزایش دفع ادرار- جنین بسیار فعال در رحم که به مثانه و سایر نقاط حساس مادر محکم لگد می زند- سختی تکان خوردن و جابجا شدن در رختخواب به دلیل بزرگی شکم مادر- احساس درد در قسمت پشت بدن بخصوص کمر- دیدن خواب بیشتر از حد معمول- دیدن خواب های آشفته- عصبی و نگران بودن مادر در مورد نحوه زایمان- نگرانی مادر در مورد سلامتی نوزاد خودچگونه می توانم خواب راحتی داشته باشم؟سعی می کنم به ترتیب راههای مقابله با هر یک از مشکلات بالا را برایتان بازگو کنم.* اگر در خواب، دچار گرفتگی عضلات شدید، پاهای خود را محکم به دیوار فشار دهید یا اینکه روی آن پای خود که دچار گرفتگی عضلات شده، بایستید. انجام این کارها باعث کاهش درد عضلات پا می شود. کمبود کلسیم، گرفتگی عضلات را بدتر می کند. بنابراین بایستی با مصرف منابع غنی از کلسیم ، از کمبود آن در بدن جلوگیری کنید.
* نبض تند و تنفس کوتاه و سریع به دلیل افزایش حجم خون مادر است. اگر دچار کم خونی باشید، قلب برای رساندن اکسیژن کافی به خون بیشتر کار می کند، بنابراین وضعیت بدتر می شود. با پزشک خود در مورد مصرف مکمل آهن مشورت کنید، زیرا مصرف مکمل آهن ممکن است تا حدودی این مشکل را بهبود بخشد.
* بهترین حالت خوابیدن در موقع بارداری این است که به پهلو دراز بکشید و زانوهای خود را خم کنید. در این وضعیت، قلب راحت تر کار می کند، زیرا سنگینی بچه به سیاهرگ هایی که خون را به قلب برمی گردانند، فشاری وارد نمی کند. همچنین دراز کشیدن به پهلو باعث کاهش درد پشت و کمر می شود.اگر خوابتان نمی برد خود را به انجام کاری مشغول کنید.کتاب بخوانید، موسیقی گوش دهید، بافتنی ببافید، خیاطی کنید، با اینترنت خود را مشغول کنید، نامه بنویسید، تلویزیون مشاهده کنید، دوش بگیرید، بعضی کارهای سبک خانه را انجام دهید یا آرایش کنید.* اگر هنگام استراحت کردن دچار درد کمر می شوید، از بالش های بزرگ استفاده کنید تا احساس راحتی بیشتری کنید. مثلاً یک بالش را زیر شکم، یکی را بین پاهایتان، یک بالش سفت را در پشت بدن و بالشی بزرگ را زیر سرتان قرار دهید.* با بزرگ شدن تدریجی جنین، به مثانه مادر فشار بیشتری وارد می شود. بنابراین دفع ادرار حتی هنگام خواب شبانه نیز افزایش می یابد. برای کاهش دفع ادرار به شما مادر گرامی توصیه می کنیم:- هنگام عصر و شب، آب و مایعات زیادی ننوشید . موقع خواب نوشیدنی های حاوی کافئین مثل چای ، قهوه ، نوشابه های سیاه را مصرف نکنید، زیرا کافئین با تاثیر بر کلیه ها دفع ادرار را افزایش می دهد و نیز اعصاب را تحریک می کنند. به جای خوابیدن به پشت، به پهلو بخوابید- اگر موقع دفع ادرار، احساس سوزش و درد کردید، ممکن است به عفونت مثانه مبتلا باشید، بنابراین با مراجعه به پزشک یک آزمایش ادرار بدهید.* با بزرگ شدن شکم، چرخیدن و جابجا شدن در رختخواب بسیار مشکل می شود. اگر این موضوع واقعاً شما را اذیت می کند، می توانید از صفحه گردان استفاده کنید. این صفحه دو لایه است و دو کناره کاملاً صاف و صیقلی دارد که به دلیل کاهش اصطکاک جابجایی شما آنان می سازد ( البته ممکن است چنین وسیله ای در ایران وجد نداشته شد).* دیدن خواب های آشفته به وضعیت روحی مادر آسیب می رساند. بسیاری از زنان در هنگام بارداری، بیشتر از سایر مواقع کابوس می بینند. بارداری موقعیتی متفاوت با سایر مواقع است و باعث ایجاد موضوعات بیشتری برای ضمیر ناخود آگاه فرد می شود. اگر خانم باردار در چنین حالتی، خواب های خود را برای کسی تعریف کند، کمتر تحت تاثیر آن قرار می گیرد و کمتر خواهد ترسید.* اگر از درد زایمان می ترسید، بهتر است با پزشک خود یا یک ماما در مورد نحوه زایمان مشورت کنید تا آنها با تشریح مراحل آن و ارائه ورزشی مناسب برای زایمان راحت تر، از نگرانی شما بکاهند.بیشتر خانم ها قبل از زایمان، خیلی نگران سلامتی خود و فرزندشان هستند، ولی بعد فارغ شدن متوجه خواهند شد که این نگرانی بی مورد بوده و نوزادشان کاملاً سالم و طبیعی است.وقتی خوابم نمی برد، چه کاری می توانم انجام دهم؟مصرف قرص خواب در خانم های باردار ممنوع است. اگر شما نمی توانید به راحتی بخوابید ، خطری برای شما ندارد، به شرط اینکه کم خوابی شما را از پا نیندازد. به جای اینکه دراز بکشید و تکان نخورید، بهتر است بلند شوید و مشغول انجام کاری شوید. کارهایی که می توانید انجام دهید در زیر برای شما بیان کرده ایم .کتاب بخوانید، موسیقی گوش دهید، بافتنی ببافید، خیاطی کنید، با اینترنت خود را مشغول کنید، نامه بنویسید، تلویزیون مشاهده کنید، دوش بگیرید، بعضی کارهای سبک خانه را انجام دهید یا آرایش کنید.بعد از انجام کاری که خوشایند و دلخواه شماست ، راحت تر و بهتر می توانید بخوابید.انجام ورزش های آرامش بخش مثل یوگا یا گوش دادن به موسیقی در بسیاری از خانم ها اثرات خوبی داشته است.اگر در بین روز احساس خستگی کردید، کمی بخوابید.اگر مشکل خاصی داشتید به پزشک خود مراجعه کنید و موضوع را با او در میان بگذارید. او شما را راهنمایی خواهید کرد تا راه حل مناسبی برای مشکل خود پیدا کنید

مراقبت های دوران بارداری ( مرجع کامل اطلاعات)

در این مقاله آنچه را که لازم است مادران باردار بدانند بطور کامل بیان می کنیم.

همانطوریکه میدانیم مهمترین شاخص بهداشتی هر کشوری شاخص مرگ و میر زنان باردار می باشد که با بیشرفت جوامع و دسترسی اکثریت افراد به خدمات بهداشتی خوشبختانه میزان این شاخص رو به  کاهش می باشد
 زنان باردار بعنوان جزئی از جامعه نیاز به دریافت خدمات بهداشتی در حد مطلوب دارند،  چرا که با وارد شدن به این مرحله دوران بر خطری را آغاز می کنند که می تواند بایان نا خو شایندی همراه با عوارض خطر ناک برای خودو  جنین  داشته باشد.
 بنابر این جهت کاهش این عوارض و کمک به زنان باردار برای به سلامت به بایان رساندن این مرحله نیاز به توجه و مراقبت خاصی دارند که کارمندان بهداشتی در این امر بسیار دخیل می باشند
.
  لذا بر آن شدیم تا در این قسمت مباحث لازم در  این خصوص را بیان نمائیم حاملگی با ترکیب سلول جنسی  مردوزن شروع می شود . مدت یک بارداری طبیعی حدود ۳۸ هفته از زمان شروع حاملگی تا تولد نوزاد است .  مدت حاملگی در حدود ۲۸۰ روز است جهت محاسبه زمان  زایمان مبدا قراردادی را اولین روز آ خرین قاعدگی زن قرار داده  و به آن ۷ روز اضافه ، ۳ ماه کم و یکسال اضافه نمایید ،مثلاّ اگر اولین آخرین قاعدگی زنی ۱۰/۶/۸۴ باشد ، تاریخ زایمان او ۱۷/۳/۸۵ خواهد بود
 **مراجعات زن باردار در طول دوران بارداری در حالت طبیعی به شرح ذیل می باشد :
۶ ماه اول بارداری : ماهی یکبار
ماه ۷ و۸ بارداری : هر ۱۵ روز یکبار
ماه ۹ بارداری  : هفته ای یکبار 
***مراقبتهای دوران بارداری شامل موارد زیر می باشد :
**تشکیل پرونده و معاینه کامل خانم باردار از جمله معاینه قلب وریه :
پس از خوشامد گوئی به زن باردار از او خواهش کنید در محل مناسب و راحتی نزدیک شما بنشیند  پس از معرفی و آشنائی با او اولین مراقبت را با پر کردن فرم مربوطه انجام دهید .
  *اندازه گیری و کنترل منظم وزن و فشار خون و اندازه گیری قد:
 در اولین مراجعه برای بدست آوردن نمایه توده بدنی زن باردار طبق این فرمول عمل می کنیم :  وزن تقسیم بر قد ( به متر ) به توان دو  ، که این کار جهت تشخیص مقدار افزایش وزن در طول دوران بارداری  انجا م می شود.
 با توجه به عدد به دست آمده افزایش وزن زن باردار به شکل زیر می باشد :
نمایه توده بدنی                                 میزان مجاز افزایش وزن
 ۱۰تا ۲۰ (لاغر )                                   ۵/۱۲ تا ۱۸ کیلو گرم
۲۰ تا ۲۵ (طبیعی )                               ۵/۱۱ تا ۱۶ کیلو گرم
۲۶ تا ۳۰ (چاق )                                   ۷ تا ۵/۱۱ کیلو گرم
۳۰ به بالا (خیلی چاق )                         کمتر از ۷ کیلو گرم
 **اندازه گیری قد :
-شخص را بدون کفش در مقابل خط کش اندازه گیری قرار داده و یا جلوی متر نصب شده به حالت ایستاده قرار دهید بطوریکه صورتش به طرف شما قرار گیرد و شانه هایش صاف و پشت سرش با خط کش یا متر تماس پیدا کند .
-با خط کش کوچک و یا مداد که بر سرش قرار داده اید نمره مقابل را بخوانید .
 **اندازه گیری ارتفاع رحم وتعیین میزان رشد جنین :
برای این کار زن باردار به پشت دراز کشیده و پاها را به طرف شکم جمع و کمی باز نگه دارد ، در طرف چپ مادر ایستاده و دست راست خود را به آرامی در نقطه ای که فکر می کنید بالاترین حد رحم است بگذارید و با تمام سطح کف دست این کار را انجام دهید.
 *معمولاّ از ماه سوم به بعد می توان اندازه رحم را کاملاّ از روی شکم به شرح زیر لمس کرد :
-          در ماه چهارم ،قله رحم در حدود ۴ تا ۵ انگشت بالای ناحیه تناسلی( عانه ) است .
-          در ماه پنجم، بین ناف و عانه .
-          در ماه ششم،در ناحیه ناف .
-          در ماه هفتم ،۳ پهنای انگشت بالای ناف
-          در ماه هشتم ،۶ پهنای انگشت بالای ناف
-          در ماه نهم ،زیر استخوان جناغ سینه
-          در ماه آخر ۳ انگشت پائین تر از جناغ سینه
**تعیین وضعیت قرار گرفتن جنین در رحم:
 در هفته های آ خر بارداری که در حیطه کاری شما نمی باشد .
**بررسی وجود علایم خطر در مادر
 **گوش دادن به صدای قلب جنین
برای شنیدن صدای قلب جنین بهتر است مادر به پشت بخوابد و شما با استفاده از گوشی مامائی صدای قلب جنین را به مدت یک دقیقه شمارش نمائید ،صدای قلب جنین در حالت  طبیعی ۱۲۰ تا ۱۶۰ بار در دقیقه است . 
  ** انجام آزمایشهای مورد  نیاز در بارداری **معاینه دهان ودندان و سایر معاینات مورد نیاز
 **تزریق واکسن کزاز  و دیفتری با در نظر گرفتن سابقه واکسیناسیون مادر
 **آ موزش نکات بهداشتی در مورد تغذیه ، استراحت ، بهداشت فردی . علایم خطر و …
 ** تجویز قرص اسید فولیک ، قرص آهن و مولتی ویتامین با توجه به سن حاملگی
 ** مشخص نمودن گروههای پر خطر (سن زیر ۲۰ سال ،با لای ۳۵ سال ،بیش از ۳ فرزند و  داشتن کودک زیر ۲ سال )
 ***تغییرات بدن مادر باردار :
** رحم وافزایش وزن مادر :رحم که یک کیسه عضلانی ودر حالت عادی به شکل یک گلابی است ، در حاملگی وبا رشد جنین به تدریج بزرگتر می شود تا حدی که جنین ، جفت وکیسه آب را در خود جای می دهد . در پایان سه ماهه اول بارداری ، رحم به اندازه ای بزرگ است که در معاینه ، لبه آن در پایین شکم لمس می شود . به تدریج در سه ماهه دوم با پیشرفت بارداری،  قسمت فوقانی رحم در بالای ناف لمس میشود  . وزن اغلب خانمها در سه ماهه اول  ۱ تا ۵/۱ کیلو گرم  ودر سه ماهه دوم ۵/۴ تا  ۵کیلو در سه ماهه سوم ۵ تا ۵/۵کیلوگرم  اضافه می شود در پایان حاملگی به طور متوسط حدود۸ تا ۱۲ کیلو گرم اضافه وزن خواهد داشت .
  **طریقه کنترل وزن :
-بدون کفش باشد .
-مقدار لباس کم باشد .
-حتی الا مکان در ساعات معینی از روز وزن گردد .
-تعادل ترازو بررسی گرددو عقربه ترازو روی صفر باشد .
     **پستانها :
در بارداری پستانها به تدریج بزرگ ودردناک شده ، برآمدگی کوچک اطراف نوک پستان برجسته وهاله اطراف آن تیره رنگ می شود وبا رشد غدد شیری ، پستان برای شیردهی آماده می شود . از ماه پنجم به بعد ممکن است مایع زرد و شفافی از پستان خانم باردار ترشح شود ، در این موارد باید فقط با آب ولرم نوک پستانها را شستشو داد .
 ** خلق وخوی :
در اوایل دوران بارداری همراه با شروع تغییرات ناشی از حاملگی ، معمولا تغییراتی در خلق وخوی و احساسات برخی از خانمها دیده می شود که امری طبیعی است در سه ماهه دوم به دلیل احساس حرکات جنین دوره لذت بخشی برای خانمها خواهد بود اما در اواخر حاملگی مادر معمولا بی حوصله وعجول است .
 ** پوست :
در حاملگی خطوط تیره رنگی روی شکم خصوصا از ناحیه ناف به طرف پایین وترکهایی در پوست شکم  وگاهی پستان ورانها ظاهر می شود که به علت تغییرات هور مونی بوده و طبیعی است . چرب نگه داشتن این نواحی تا حدی از زیاد شدن ترکهای حاملگی جلوگیری می کند همچنین در بعضی از خانمها ، لکه های قهوه ای رنگ نا منظم در صورت  ظاهر می شود که آن را ماسک حاملگی گویند .معمولا بعد از زایمان این لکه ها ناپدید یا بسیار کمرنگ می شوند .
 ***شکایات شایع در دوران بارداری :
 **تهوع همراه با استفراغ یا بدون آن :
این حالت بخصوص به هنگام صبح ، یکی از اولین نشانه های حاملگی واز عوارض شایع این دوران است که اغلب در اواخر ماه سوم خود به خود بهبود می یابد. برای مقابله با این ناراحتی خوردن یک تکه نان برشته یا بیسکویت قبل از برخاستن از رختخواب ، مصرف غذا به مقدار کم ولی در دفعات زیاد در طول روز ، خودداری از خوردن غذاهای نفاخ ، چرب وپر ادویه توصیه می شود در صورت داشتن استفراغهای شدید ومکرر به پزشک ارجاع شود .
 **تکرر ادرار :
در ابتدای بارداری معمولا به علت بزرگ شدن رحم وفشار آن بر روی مثانه دفعات ادرار کردن بیشتر می شود . در اواخر بارداری نیز با پایین آمدن سر جنین به داخل لگن وفشار ناشی از آ ن دوباره تکرر ادرار دیده می شود .توصیه می شود خانم باردار از مصرف مایعات قبل از خواب  خودداری کند ، ضمنا هرگز ادرار خود را نگه ندارد زیرا این کار باعث مشکلات ادراری می شود . در صورتی که تکرر ادرار همراه با سوزش ودرد زیر شکم باشد نشانه عفونت ادراری است وباید به پزشک مراجعه کرد .
 **خستگی وخواب آلودگی :
در اوایل حاملگی بیشتر زنان احساس خستگی و خواب آلودگی می کنند . معمولا این حالت بعد از ماه چهارم بر طرف می شود . استراحت بیشتر و تغذیه صحیح در این مواقع لازم است .
 **یبوست :
بسیاری از خانمها که در حالت عادی اجابت مزاج طبیعی دارند ممکن است به علت تغییرات هورمونی وکند شدن حرکات روده وکاهش فعالیت جسمی در حاملگی دچار یبوست شوند . مصرف زیاد مایعات در طول روز ( حدود ۶ لیوان در روز ) استفاده از میوه وسبزیجات تازه ، مصرف غذاهای حاوی فیبر زیاد مثل نان سبوس دار وعادت به اجابت مزاج در ساعات معینی از روز در جلوگیری از این حالت موثر است  .مصرف ملین توصیه نمی شود .
 **تنگی نفس :
به علت بزرگ شدن رحم وافزایش فشار آن به قسمت پایین ریه ها ونیز اثرات هورمونهای مربوط به بارداری ، ممکن است مختصری احساس  تنگی نفس و تند شدن تنفس ایجاد شود . گذاشتن چند بالش زیر سر و شانه ها و قرار گرفتن  به حالت نیمه نشسته و اجتناب از پر خوری در کاهش تنگی نفس به هنگام خوابیدن کمک می کند . در صورت پیشرفت این حالت حتما باید با پزشک  یا ماما  مشورت شود . در ماه آخر بارداری ، زمانی که سر جنین در داخل لگن  قرار می گیرد ، نفس کشیدن برای مادر راحت تر می شود .
 **زیاد شدن ترشحات مهبل
در طول حاملگی ترشحات واژن افزایش می یابد که این ترشحات سفید یا بی رنگ ، غلیظ و بدون بو است .در این موارد لازم است ناحیه  تناسلی خشک نگه داشته شده و بهداشت رعایت شود . در صورتی که رنگ ترشحات زرد یا مایل به سبز شده با خارش ، سوزش ویا بوی بد همراه باشد باید به پزشک یا ماما مراجعه شود .
 **گرفتگی عضلات پا :
از نیمه دوم بارداری به علت بزرگی رحم و فشار روی اعصاب ، گرفتگی عضلات پاها شایع است  گرم نگه داشتن وماساژ عضلات ، باعث کم شدن گرفتگی عضلات وکاهش درد می شود . چنانچه با این اقدامات گرفتگی عضلات رفع نشد ، ممکن است علت آن ،‌اختلال کلسیم باشد . در این صورت بهتر است با پزشک مشورت شود .
 **کمر درد و پشت درد :
در برخی خانمها بزرگ شدن رحم باعث انحراف مهره های کمر به سمت جلو شده ودرد پشت وکمر ایجاد میکند . استراحت وپوشیدن کفش پاشنه کوتاه ، استفاده از کمر بند مخصوص حاملگی ، انجام حرکات ورزشی مناسب وگرم نگه داشتن این قسمتها در کاهش درد مؤثر است .توصیه می شود این مادران بر روی تشکهای سفت بخوابند .
 **واریس :
در حاملگی گاهی به علت افزایش وزن بدن ، سنگینی رحم وفشار آن به رگهای بزرگ در لگن وسیاهرگهای پشت ران وساق پا ، جریان خون مختل شده وواریس ایجاد می شود .در این حالت عروق پا متورم ودردناک است درد وناراحتی ناشی از واریس را میتوان با استراحت ونگه داشتن پاها( ساق وران ) در سطحی بالاتر از سطح بدن ، کم کرد .مادر باید دراز کشیده وپاهای خود را روی صندلی یا چند بالش قرار دهد واز ایستادن یا نشستن به مدت طولانی خودداری کند .پوشیدن جورابهای مخصوص با مشورت پزشک با ماما نیز در این موارد توصیه می شود  .
 **درد کشاله ران :
با بزرگ شدن رحم  ممکن است خانم باردار ، دردهای مبهمی را در کشاله ران احساس  کند .  اغلب این دردها با اسنراحت رفع می شود .
اگر این گونه دردها مداوم شد باید به پزشک یا سایر کارکنان بهداشتی مراجعه شود .
 **بی خوابی :
با افزایش ماههای حاملگی به علت بزرگ شدن شکم ، حرکات جنین ، درد پشت ، کمر درد  وتنگی نفس به تدریج خوابیدن برای مادر مشکل میشود  . نوشیدن یک لیوان شیر گرم قبل از رفتن به بستر ،گذاشتن کیسه آب گرم و نخوردن غذاهای سنگین در رفع بیخوابی مؤثر است . از نیمه دوم بارداری بزرگی رحم و فشار آن به رگهای خونی باعث اختلال در رسیدن خون به جفت ، جنین و بعضی اندامهای زن باردار میشود .برای خونسازی بهتر ، زن باردار باید از خوابیدن به پشت خودداری کرده وبه پهلو بخوابد .
 **سوزش سر دل :
یکی از شکایات شایع زنان حامله  میباشد که معمولا در اثر برگشت محتویات معده به مری بوجود می آید . در اکثر خانمهای باردار این حالت خفیف است  با مصر ف غذا با حجم کمتر ودر وعده های بیشتر ، حذف غذاهای دیر هضم ،چرب ، سرخ کرده و پر ادویه از رژیم غذائی و خودداری از تند خوردن غذا بهبود مییابد. بهتر است مصرف شکلات ، قهوه ، چای و سایر نوشیدنیهای حاوی کافئین محدود شود . در صورتی که با رعایت این  موارد باز هم سوزش سر دل ادامه داشت  به کارکنان بهداشتی مراجعه شود .
 **خارش :
از نیمه دوم بارداری به بعد به علل مختلف از جمله بزرگ شدن رحم ، به تدریج عضلات و پوست شکم کشیده می شود . در این حالت بعضی از خانمها از خارش پوست شکم وگاهی سایر نواحی بدن شکایت دارند . پوشیدن لباسهای گشاد وآزاد ، حمام کردن با آب ولرم و استفاده کمتر از صابون در محل خارش ، همچنین مالیدن محلولهای نرم کننده برای کاهش خارش مفید است . خاراندن پوست سبب خارش بیشتر میشود بنابر این بهتر است از این کار خودداری ودر صورت شدید بودن خارش ویا ایجاد ضایعات پوستی در ناحیه خارش به پزشک یا ماما مراجعه شود .
 **احساس ضعف وسستی :
به علت تغییرات هورمونی ناشی از حاملگی ممکن است مادر احساس ضعف وبی حالی کند . در این موارد استفاده از هوای تازه و محیط آرام ودور از ازدحام ، تنفس عمیق ، انجام حرکات ورزشی سبک ، خودداری از تغییر وضعیت ناگهانی مثلاّ از حالت نشسته به حالت ایستاده یا حالت خوابیده به نشسته توصیه می شود .
 **ویار :
بعضی از زنان در بارداری به مواد خاصی در اطراف خود حساس می شوند ، مثلاّ از برخی  بوها یا غذاها شدیداّ ناراحت میشوند ، یا بر عکس به خوردن برخی مواد تمایل پیدا می کنند . ویار غذایی شدید ترین نوع ویار در حاملگی است . گاهی تمایلات ناجوری در خانمهای باردار دیده میشود . مانند خاک خوری ،خوردن برفک یخچال وسایر مواد مضر . لازم است این افراد ضمن خودداری از این کار ، با پزشک یا ماما مشورت کنند . زیرا ممکن است این حالت به علت کمبود ماده خاصی در بدن باشد
 ***علائم خطر بارداری :
 -خونریزی یا هر گونه لکه بینی
-کاهش حرکات جنین در نیمه دوم بارداری ( بخصوص ماههای آخر )
-آبریزش
-سردرد مداوم
-تاری دید و سر گیجه
-تب ولرز
-ورم صورت ودستها
-استفراغهای شدید و مداوم ویا خونی
-درد زیر شکم یا درد مشابه درد قاعدگی ویا درد پهلوها
-افزایش ناگهانی وزن ( ۱ کیلو گرم در هفته یا بیشتر )
-          سوزش ادرار
-          زردی
-          ضایعات پوستی مانند ضایعات آبله مرغان ، سرخجه و…
 *نکته مهم :
خونریزی در نیمه اول حاملگی بخصوص سه ماهه اول اغلب از علائم سقط یا حاملگی خارج رحم ویا بچه خوره ( مول ) است . این حالت در نیمه دوم حاملگی به ویژه سه ماهه سوم علامت جدا شدن زودتر از موعد جفت از دیواره رحم ویا پائین قرار گرفتن جفت در رحم است که همه این موارد برا ی مادر و جنین خطر آ‌فرین می باشد .
 ***مراقبتهای بهداشتی در بارداری :
 **تغذیه :
همانطوریکه اشاره شد در دوران بارداری جنین کاملاّ وابسته به مادر است و مواد غذائی که مادر  مصرف می کند از راه جفت به جنین می رسد . بنابر این تغذیه مناسب مادر باردار علاوه بر تامین سلامت خودش ، در سلامت جنین و نوزاد آینده هم نقش مهمی دارد . غذای روزانه خانم باردار باید دارای همه گروههای غذائی باشد چون استفاده از یک گروه غذائی ، همه مواد لازم را تامین نمی کند
 *گروههای غذائی عبارتند
۱-گروه نان و غلات :
مواد غذائی این گروه منبع خوبی برای تولید انرژی است . از قبیل انواع نان مخصوصاّنان سبوس دار مانند نان سنگگ ، برنج، ماکارونی ،جو ، گندم وذرت
 ۲-گوشت ،حبوبات ، تخم مرغ و مغزها :
این گروه غذائی پروتئین وآهن بدن را تاّمین می کنند و مواد غذائی موجود در این دسته برای خونسازی ، تکامل سیستم عصبی و رشد جنین لازمند . مانند انواع گوشت قرمز ، مرغ ، ماهی ، تخم مرغ و انواع مغزها ( گردو ، بادام ، پسته و …) انواع حبوبات به منظور جلوگیری از سرایت بیماریهای انگلی حتماّ باید گوشت کاملاّ پخته شود. ضمناّ مخلوط غلات و حبوبات مانند عدس پلو و لوبیا پلو ، منبع خوبی از پروتئین برای مادر باردار است .
 ۳-شیر و فرآورده های آن مانند پنیر ،‌ماست کشک :
مصرف این مواد هم کلیسم بدن را تاّمین میکند وهم برای استخوان بندی جنین و شکل گیری و استحکام دندانهای او در آینده ضروری است . علاوه بر کلسیم  این گروه دارای مواد مغذی دیگری مثل فسفر  انواع ویتامینهای آ و ب بوده و منبع تاّ مین پروتئین نیز میباشد .
 ۴-سبزیها ومیوه ها :
این گروه شامل انواع سبزیها مثل کاهو ،هویج ، گوجه فرنگی ،سیب زمینی ، جعفری و انواع میوه های تازه وخشک است که شامل ویتامینهای مورد نیاز بدن بخصوص ویتامین آ و ویتامین ث و مقداری آهن هستند . برای تامین ویتامین ث لازم است  سبزیجات و میوه جات بصورت تازه مصرف شود زیرا طبخ این مواد ویتامین ث را از بین می برد . در مورد مصرف سیب زمینی توصیه می شود ابتدا کاملا ّتمیز شسته شده و با پوست پخته شود . با توجه به آ نچه گفته شد ، مصرف مقدار کافی مواد غذائی حاوی کلسیم ، پروتئین ، ویتامین ث و همچنین اسید فولیک در دوران بارداری سلامت مادر و جنین را تاّ مین می کند . اسید فولیک ماده ای است که مصرف
 آ ن بخصوص در سه ماهه اول بارداری برای رشد سیستم عصبی جنین لازم است . سبزیجاتی مثل گل کلم و اسفناج منبع خوبی برای اسید فولیک میباشد . 

 **روابط زناشوئی :
تمایل جنسی زنان باردار در مراحل مختلف حاملگی تغییر می کند . احساس لذت بیشتر ویا حتی تنفر از داشتن نزدیکی در بارداری کاملاّ طبیعی است . تمایلات جنسی مردان هم ممکن است تغییر کند . در یک حاملگی سالم ، نزدیکی تا قبل از ماه آخر ضرری  ندارد . مشروط به اینکه راحتی زن رعایت شده و وضعیت قرار گرفتن بدن او طوری باشد که به شکم وی فشار وارد نشود
 *نکته مهم:
 خانمهائی که در حاملگی های قبلی خود سابقه سقط ، خونریزی ، پارگی کیسه آب و زایمان زودرس دارند ، باید از نزدیکی در سه ماه اول و آخر بارداری خودداری کنند .
 **بهداشت دهان ودندان :
با توجه به اهمیت مراقبت از دندانها در حاملگی ، زن باردار بهتر است  در طول  بارداری حداقل یکبار توسط دندانپزشک معاینه شود . حداقل یکبار مسواک زدن در روز ( قبل از خواب )ضروری است . با پیشرفت حاملگی به علت افزایش ترشح هورمونها ممکن است لثه ها متورم و پر خون شده و  خونریزی از لثه ها  پیش آید ، اگر خونریزی زیاد شده و بیش از چند روز ادامه یابد لازم است با دندانپزشک مشورت شود .
 **بهداشت روان :
آرامش مادر از مسائلی است که امروز بسیار مورد توجه قرار دارد . ثابت شده است که اضطراب و هیجانات زن حامله بر سلامت جنین تاّثیر می گذارد . آرامش روانی مادر بخصوص نزدیک زایمان اهمیت زیادی دارد .
 **مصرف دارو :
اکثر دارو ها میتوانند از جفت عبور کرده و به جنین رسیده  و اثرات زیانبار ی برای  جنین ونوزاد ایجاد کنند . از آنجائی که بیشترین اثرات سوء داروها و مواد مضر  در سه ماهه اول حاملگی است لذا در این مدت باید از مصرف دارو بدون تجویز پزشک ، همچنین از کشیدن سیگار یا تنفس در فضای آلوده به دود سیگار  وهمچنین انجام هر نوع عکسبرداری پزشکی بدون اجازه پزشک خودداری شود .
 **ورزش :
بهترین ورزش در بارداری ، پیاده روی در هوای آزاد است . خانم باردار می تواند حدود نیم ساعت در روز و حداقل سه بار در هفته پیاده روی کند . راه رفتن باعث تقویت عضلات شکم شده ودر ماه های آخر به راحت انجام شدن زایمان کمک میکند .انجام تمرینات بسیار ساده در بارداری ضمن حفظ اندام مادر در کاهش انقباض عضلات لگن وران و کاهش کمر درد و درد پشت مؤثر بوده و مادر را از نظر جسمی و رو حی برای زایمان آماده می کند .
نکته مهم : از انجام ورزشهای سنگین و حرکاتی که احتمال ضربه  به شکم وجود دارد ، اجتناب کرده و چنانچه دچار تپش قلب شدید شده و عرق کردید ورزش را متوقف کنید .
 **اجتناب از تماس با افراد بیمار :
ابتلاء مادر باردار به برخی بیماریهای عفونی مثل سرخجه عوارض متعددی در جنین ایجاد می کند . لذا زنان باردار باید از تماس با افراد مبتلا به بیماریهای عفونی مثل سرخجه ، هپاتیت و ‌آبله مرغان دوری کنید .تزریق واکسن بیماریهائی مثل سرخجه و هپاتیت به زنان قبل از بارداری ، از ابتلاء آنان به این بیماریها در دوران بارداری جلوگیری می کند . در صورتی که خانم باردار با افراد مبتلا به این بیماریها تماس داشته و قبلاّ بر علیه آن ایمن نشده باشد ، حتماّ باید با پزشک مشورت کند  

***تغییرات بدن مادر پس از زایمان :
 **رحم :
 پس از زایمان رحم کم کم به حالت اولیه خود برگشته و اندازه آن به سرعت کوچک تر می شود . پوشش ضخیمی که در دیواره رحم برای لانه گزینی جنین تشکیل شده بود ابتدا به شکل ترشحات خونی و سپس ترشح قهوه ای رنگ  و پس از حدود ۱۰ روز به صورت ترشحات زرد یا سفید رنگ ازمهبل  خارج میشود . البته ممکن است در برخی خانمها خونریزی در حد لکه بینی ، حتی تا حدود ۴۰ روز پس از زایمان نیز ادامه یابد . در این موارد برای اطمینان بیشتر می توان با پزشک یا ماما مشورت کرد  . در اکثر مادرانی که کودک خودرا شیر میدهند  به مدت ۵ تا ۶ ماه بعد از زایمان و گاهی تا زمانی که تغذیه کودک با شیر مادر ادامه دارد ، قاعدگی اتفاق نمی افتد . ولی در زنانی که کودک خود را از پستان شیر نمی دهند ، معمولاّ قاعدگی حدود ۴تا ۸ هفته بعد از زایمان اتفاق می افتد . گاه اولین قاعدگی غیر عادی و توام با خونریزی زیاد و خروج لخته است و نباید موجب نگرانی شود ، ولی در صورت ادامه این وضعیت باید به پزشک مراجعه شود .
 **پستان
  در روزهای اول بعد از زایمان آغوز که حاوی پروتئین بیشتر و مواد ایمن سازی مشابه واکسن است در پستانها تولید و ترشح آن تا ۵ روز ادامه یافته و سپس به شیر تبدیل می شود . تغذیه نوزاد با آ غوز در روز های اول پس از تولد بسیار مفید و ضروری است . مقدار شیر در افراد مختلف ،متفاوت بوده و بستگی به دفعات شیردهی ، رژیم غذائی و حالات روحی مادر دارد .
 **اندوه پس از زایمان :
 برخی از مادران در روزهای اول پس از زایمان احساس اندوه و غم بی دلیل می کنند که معمولاّ زود گذر است و در افراد مختلف ، شدت آن متفاوت می باشد . چنانچه این حالت طولانی و مداوم شود ، مشورت با پزشک لازم است .
 ***علائم خطر پس از زایمان :
-          تب ولرز
-          خونریزی بیش از میزان قاعدگی در هر زمان ویا ادامه خونریزی بیشتر از حد لکه بینی بعد از ده روز
-          درد وورم ناحیه بخیه ها
-          هر گونه درد ، قرمزی و تورم پستانها
-          لمس توده یا درد و تورم و خروج ترشحات چرکی از محل بخیه ها
-          خروج ترشحات چرکی و بد بو از مهبل
-          درد زیر دل یا درد ساق پا
-          بی اختیاری دفع ادرار و مدفوع ، درد یا سوزش هنگام ادرار کردن و تکرر ادرار
-           افسردگی شدید
-          سر گیجه و رنگ پریدگی
 ***مراقبتهای پس از زایمان :
 **مراقبت از نوک پستان :
بعد از زایمان تغذیه نوزاد با شیر مادر بسیار اهمیت دارد . زیرا شیر مادر علاوه بر مزایای زیادی که دارد ، احتیاجات تغذیه ای نوزاد را در ۴ تا ۶ ماه اول زندگی بر طرف می کند . برای تغذیه نوزاد با شیر مادر ، لازم است مراقبت مناسب از پستان مادر به عمل آید . بدین منظور خانم شیرده باید نوک پستانها را کاملاّ تمیز نگه دارد . البته شستن نوک پستان در هر بار تغذیه نوزاد و همچنین استفاده از صابون توصیه نمی شود . فقط کافی است خانمهای شیرده پستانهای خود را یک بار در روز شسته و اجازه دهند تا در معرض هوا خشک شود .در بعضی مادران شیرده به دلیل وضعیت نادرست شیردهی  ودر حالتی که شیر خوار به قدر کافی از هاله پستان را در دهان قرار نداده و فقط نوک پستان را میمکد . نوک پستان زخم میشود . مادر میتواند برای کمک به بهبود زخم یا شقاق نوک پستان ، بعد از تغذیه  نوزاد یک قطره از شیر خود را روی نوک و هاله پستان قرار دهد. در این مواقع بهتر است مادر به شیردهی  ادامه داده ودر صورت نیاز به پزشک یا ماما مراجعه نماید. استفاده از صابون ، کرمها و محلول های  داروئی و شستشوی زیاد پستان توصیه نمی شود،زیرا احتمال آسیب را بیشتر میکند .
در روزهای اول بعد از زایمان  که شیر در پستانها ترشح می شود ، پستانها پرشیر ، بزرگ ، سفت و احتمالاّ درد ناک میشود . در این حالت  نوزاد نمی تواند نوک پستان و هاله ان را در دهان خود قرار داده و به اندازه کافی شیر بخورد ، در نتیجه پستانها کاملاّ تخلیه نمی شود . در چنین مواردی تخلیه شیر از پستان باعث نرم شدن آن میشود . بهترین اقدام مکیدن قوی شیر خوار است . بدین منظور مادر باید ابتدا با یک حوله تمیز و گرم پستان خود را کمپرس کند یا دوش آب گرم بگیرد و پس از ماساژ ملایم پستان ، نوزاد خود را تغذیه نماید . اگر نوزاد قادر به مکیدن نباشد ، مادر میتواند شیر خود را دوشیده وبا فنجان و قاشق به شیر خوار بخوراند .
گاهی با ورود میکروب به مجاری شیر ، پستان دچار عفونت میشود . در اینگونه موارد قسمتی از پستان فوق العاده درد ناک ، متورم وقرمز شده که آن را ماستیت گویند . این حالت در مراحل پیشرفته منجر به آبسه پستان میشود . در ماستیت نیز مهم ترین مساله  تخلیه شیر از پستان  است . برای اینکه مادر کمتر احساس درد کند ، بهتر است شیردهی را از پستان سالم شروع نماید .اگر مادر مایل به شیردهی از پستان مبتلا نیست ، توصیه می شود شیر را دوشیده و با فنجان به نوزاد بدهد .
 **نزدیکی بعد از زایمان :
در این دوران بسیاری از مادران به علت درد ناشی از بخیه ، تمایل به نزدیکی ندارند . تا زمانی که  خونریزی ادامه دارد  وبخیه ها کاملاّ ترمیم نشده ،‌داشتن نزدیکی صلاح نیست . معمولاّ بهبود محل بخیه های ناحیه تناسلی حدود ۲۰ روز طول می کشد . توصیه می شود تا زمانی که مادر احساس راحتی نکرده و تمایل به نزدیکی ندارد ، از آن بپرهیزد .
اغلب خانمها در روزهای اول بعد از زایمان  معمولاّ دچار یبوست می شوند . به محض شروع فعالیت روزانه این حالت از بین میرود . رژیم غذائی مناسب و مصرف مواد غذائی دارای فیبر مثل سبزیجات و میوه به رفع یبوست کمک می کند .
 **درد های پس از زایمان :
به علت انقباض رحم برای خروج لخته های خون باقیمانده ، گاهی در روزهای اول پس از زایمان ، درد هائی شبیه درد قاعدگی وجود دارد که به پس درد موسوم است . این درد با شیر دهی بیشتر می شود که علت آن ، وجود هورمونی است که در شیردهی ترشح شده وباعث انقباض رحم می گردد . اگر درد شدید  ومداوم شده همراه با تب یا خونریزی باشد سریعاّ باید به پزشک مراجعه شود . 
 **تنظیم خانواده :
فاصله کمتر از سه سال بین زایمانها ، حاملگی چهارم و بیشتر ،حاملگی زیر۲۰ سال و بالای ۳۵ سال هم سلامت مادر را به خطر می اندازد و هم برای سلامت  جنین و نوزاد آینده خطر ساز است . یکی از مؤ ثرترین راههای کاهش خطرات ناشی از این گونه حاملگیها استفاده از خدمات تنظیم خانواده است ودر این مورد زن وشوهر هر دو مسئول هستند . بنابراین لازم  است آنها یک روش مناسب پیشگیری از بارداری را انتخاب و به موقع استفاده کنند . (‌مادرانی که فقط با شیر خود نوزادشان را تغذیه می کنند ۴۰ روز پس از زایمان  ومادرانی که اصلاّ شیر خود را به نوزاد نمیدهند یا از شیر کمکی استفاده میکنند ، ۲۰ روز پس از زایمان استفاده از روش پیشگیری را آغاز نمایند .

+ نوشته شده در  سه شنبه نوزدهم بهمن 1389ساعت 11:53  توسط عباسعلی نظافت فخرآبادی  |